« ارائه ای از سینمافریک مرجع بزرگ فیلم و سریال بدون سانسور »
اين داستان شما
داستان من و داستان سگ شما است
(زوزه گرگ)
زماني نه چندان دور دوران ماقبل سگ‌ها بود
آن‌ها وجود نداشتند
حالا همه نوعي از آن‌ها وجود دارد سگ‌هاي بزرگ، کوچک، خواب‌آلود
نگهبان، شکارچي
هر نوع سگي که ممکنه به فکرتون برسه
چطور چنين چيزي اتفاق افتاد؟
موضوع فقط سگ‌ها نيستند
همه انواع مختلف
موجودات زنده از کجا آمده‌اند؟
جواب، قدرت تبديلي است که شايد شبيه به چيزي باشد که
از دل افسانه‌ها و اسطوره‌ها بيرون آمده
اما اين‌گونه نيست
? ?
هــمـراهــان عــزیـز ســیــنـما فــریــک, صــفـحـه ایــنــســتـاگـرام مــا بـا یـک و سـه مـیـلـیـون دنــبـال کـنـنـده از دســتـرس خــارج شــده, بــرای حـمایـت از مــا لـطـفـا صــفـحـه جــدیـد ایــنــسـتاگـرام مــا را دنــبــال کــنـیـد, آیــدی جدید: cinema.freakz
بياييد 30 هزار سال به عقب و به زماني برگرديم که هنوز سگ‌ها وجود نداشتند
زماني که اجداد ما در زمستان بي‌پايان
آخرين عصر يخ بندان زندگي مي‌کردند
اجداد ما، خانه‌به‌دوش‌هايي بودند که در گروه‌هاي کوچک زندگي مي‌کردند
آن‌ها در زير ستاره‌ها مي‌خوابيدند
آسمان، کتاب قصه ي آن‌ها، تقويم و
راهنماي زندگي آن‌ها بود
آسمان بود که به آن‌ها مي‌گفت چه زماني سرماي گزنده فرا خواهد رسيد
چه زماني دانه‌هاي وحشي رسيده و آماده مي‌شوند
چه وقت، گوزن‌هاي شمالي و گاوميش‌ها مهاجرت مي‌کنند
آن‌ها خودِ زمين را خانه ي خود مي‌دانستند
اما آن‌ها هميشه در هراس از ديگر موجودات گرسنه زندگي مي‌کردند
شيرهاي کوهي و خرس‌ها
که با آن‌ها بر سر شکاري يکسان رقابت مي‌کردند
و گرگ‌ها که تهديدشان دزديدن و دريدن
آسيب‌پذيرترين هايشان بود
(زوزه)
(دندان‌قروچه)
همه‌ي آنچه گرگ‌ها مي‌خواستند اين بود که استخواني به دست يياورند
اما اغلب آن‌ها وحشت‌زده تر از آن بودند که به اندازه کافي نزديک شوند
دليل هراس آن‌ها، سطح بالاي
هورموني اضطراب زا در خون آن‌ها بود
اين مساله ضرورتي براي بقاي آن‌ها به شمار مي‌رفت
چرا که زياد نزديک شدن به انسان‌ها مي‌توانست برايشان مرگ آفرين باشد
اما تعدادي از گرگ‌ها -- به دليل تنوع طبيعي --
مقدار کمتري از اين هورمون را در خون خود داشتند
اين باعث مي‌شد آن‌ها کمتر از انسان‌ها بترسند
اين گرگ چيزي را کشف کرد
که شاخه‌اي از اجدادش در حدود
پانزده هزار سال قبل دريافته بودند
راهبردي عالي براي بقا
اهلي شدن با انسان‌ها
بگذار انسان‌ها شکارشان را انجام بدهند آن‌ها را تهديد نکن
و آن‌ها به تو اجازه مي‌دهند تا در بقاياي زائده‌هاي غذاي آن‌ها، دنبال غذا بگردي
منظم تر غذا مي‌خوري توليدمثل بيشتري مي‌کني
و فرزندانت اين خلق و خوي تو را به ارث مي‌برند
اين انتخابِ اهلي شدن
در هر نسلي تقويت مي‌شد
تا اينکه سرانجام آن شاخه از گرگ‌ها در اثر تکامل (فرگشت) به
سگ‌ها تبديل شدند
شايد اسم اين را بقاي در اثر دوستي بناميد
(زوزه)
آن موقع نيز مثل الان اين معامله ي خوبي براي انسان‌ها هم به شمار مي رفت
اين سگ‌هاي مانده خور فقط دار دسته تميز کردن محيط نبودند
آن‌ها کاربرد امنيتي داشتند
(صداي گرگ، پارس سگ)
وقتي اين مشارکت جالب در طول زمان ادامه يافت
ظاهر سگ‌ها نيز دست‌خوش تغيير شد
ظاهر جذاب به برتري طبيعي بدل شد
هرچه قدر دوست‌داشتني تر بوديد شانس بيشتري وجود داشت
که زنده بمانيد و ژن‌هاي خود را به نسل بعدي منتقل کنيد
چيزي که در قالب اتحادي براي آسايش دو طرف آغاز شده بود
به دوستي عميقي در طول زمان بدل شد
براي اينکه ببينيم بعد چه اتفاقي افتاد
بياييد اجداد دور خود در حدود هزار سال پيش را بيست
را رها کرده تا به ديدن گذشته‌اي نزديک تر
در خلال دوران موقت عصر يخبندان برويم
اين تغيير اقليم انقلابي را آغاز کرد
مردم به جاي خانه به دوشي در يک مکان مستقر شدند
چيزي جديد در جهان به وجود آمد روستاها
مردم هنوز هم شکار مي‌کردند و به جمع‌آوري غذا مي‌پرداختند
اما در عين ‌حال غذا و لباس خودشان را هم توليد مي‌کردند
کشاورزي
گرگ‌ها آزادي خود را در ازاي
غذاي دايمي معامله کردند
آن‌ها از حق خود براي انتخاب جفتشان هم گذشتند
حالا انسان‌ها براي آن‌ها انتخاب مي‌کردند
آن‌ها به طور دايم سگ‌هايي که قابليت تربيت شدن نداشتند را مي‌کشتند
آن‌هايي که دست غذا دهنده را گاز مي‌گرفتند
و آن‌هايي که مورد رضايتشان بودند را پرورش مي‌دادند
(پارس)
آن‌ها سگ‌هايي را که دستوراتشان را انجام مي‌دادند تغذيه مي‌کردند
آن‌هايي که شکار مي‌کردند، شکار را جمع مي‌کردند محافظت مي‌کردند، حمل مي‌کردند
و آن‌ها را همراهي مي‌کردند
در هر زايمان
انسان‌ها توله‌هايي را که بيشتر دوست داشتند انتخاب مي‌کردند
در طول نسل‌ها سگ‌ها تکامل يافتند
اين نوع تکامل را «انتخاب مصنوعي مي نامند»
يا پرورش دادن
تغيير گرگ به سگ اولين باري بود که
ما انسان‌ها مسير تکامل را به دست خود گرفتيم
و از آن زمان تا کنون اين کار را ادامه داده‌ايم
تا همه ي گياهان و حيواناتي که به آن‌ها وابسته هستيم را شکل دهيم
در يک چشم به هم زدن در مقياس کيهاني يعني در حدود 15 يا 20 هزار سال
ما گرگ‌هاي خاکستري را به انواع مختلفي از سگ‌ها
که امروز عاشق آن‌ها هستيم، تغيير داديم
در موردش فکر کنيد
هر نژادي از سگ که تا کنون ديده‌ايد
به دست انسان شکل گرفته است
بسياري از بهترين دوستان ما -- محبوب‌ترين نژادها --
تنها در چند قرن گذشته شکل‌گرفته‌اند
(دندان‌قروچه)
قدرت شگفت‌انگيز تکامل
گرگ‌هاي گرسنه را
به نگهباناني با وفا بدل کرده است (پارس)
که از گله ها مراقبت مي‌کنند و گرگ‌ها را فراري مي‌دهند
انتخاب مصنوعي گرگ‌ها را به چوپان
و علف‌هاي وحشي را به گندم و ذرت بدل کرده است
در واقع تقريبا همه ي گياهاني و حيواناتي که امروزه آن‌ها را مي‌خوريم
از اجدادي وحشي و بد خوراک تر پرورش ‌يافته‌اند
اگر انتخاب مصنوعي مي‌تواند چنين تغييرات بنياديني را تنها
در 10 يا 15 هزار سال ايجاد کند
انتخاب طبيعي که
ميلياردها سال در جريان بوده است چه کارهايي مي‌توانيد انجام دهد؟
پاسخ اين پرسش، همه‌ي زيبايي و تنوع حيات است
چطور عمل مي‌کند؟
سفينه‌ي خيال ما، مي‌تواند ما را به هر جايي در فضا
و زمان و حتي به عالم پنهان ابعاد بسيار کوچک ببرد
جايي که گونه‌اي از حيات مي‌تواند به گونه‌اي ديگر بدل شود
با من همراه شويد
شايد اين‌طور به نظر نرسد
اما ما در طول دو ميليون سال گذشته
در عصر يخبندان زندگي مي‌کنيم
از قضا، اين يکي از طولاني‌ترين دوران هاي موقت اقليمي است
در بيشتر اوقات اين دو ميليون سال
آب و هوا سرد و خشک بوده است
کلاهک قطبي شمالي تا نواحي بسيار جنوبي تري
نسبت به امروز گسترده بوده است
در يکي از آن دوره‌هاي طولاني و سرد يخبندان
و دوره‌اي که در زمستان درياي يخ بسته از قطب شمال تا
بسيار پايين تر و جايي که لس‌آنجلس امروزي قرار دارد را در بر مي‌گرفت
خرس‌هاي بزرگ در سرزمين‌هاي يخ زده‌‌ي ايرلند پرسه مي‌زدند
اين شايد شبيه به خرس معمولي به نظر بيايد
اما درون او اتفاقي خارق‌العاده در حال رخ دادن است
چيزي که مي‌تواند باعث ظهور گونه جديدي شود
براي اينکه شاهد اين رويداد باشيم
بايد به مقياسي بسيار کوچک‌تر سفر کنيم
به مقياس سلولي
تا بتوانيم به بررسي سيستم توليد مثل خرس بپردازيم
ما مسير سرخرگ زير ترقوه اي را به سوي قلب دنبال مي‌کنيم
تقريبا رسيديم
اين‌ها تعدادي از تخمک‌هاي او هستند
براي اينکه ببينيم درون يکي از آن‌ها چه اتفاقي در حال رخ دادن است
بايد از اين هم کوچک‌تر شويم
براي اين کار بايد تا مقياس مولکولي فشرده شويم
کشتي خيال ما، اکنون آن قدر کوچک شده است
که مي‌توانيد يک ميليون نمونه از آن‌ها را درون يک دانه‌ي شن جاي دهيد
آن چيزهايي را که دارند روي آن تيرک‌ها مي‌خرامند را مي‌بينيد؟
آن‌ها پروتئين‌هايي به نام کنيزا هستند
اين کنيزا ها بخشي از خدمه‌ي حمل و نقلي به شمار مي روند
که مشغول حمل محموله‌هايي در سلول هستند
چقدر به نظر بيگانه مي‌آيند
با اين وجود اين موجودات -- و موجوداتي نظير آن‌ها --
بخشي از همه‌ي سلول‌هاي زنده هستند از جمله سلول‌هايي که درون بدن شما وجود دارند
اگر زندگي محرابي داشته باشد
اينجا درون هسته است جايي که دي ان اي ما را در خود دارد
طومار مقدس رمزهاي ژنتيکي ما
و اين متن به زباني نوشته شده است که حيات به تمامي مي‌تواند آن را بخواند
دي ان اي مولکولي است که ظاهري همانند يک نردبان تاب‌خورده
يا مارپيچي دوگانه دارد
پله‌هاي اين نردبان از
چهار نوع مختلف مولکول کوچک تر ساخته شده است
اين‌ها الفباي ژنتيک هستند
ترتيب مشخصي از اين حروف دستورالعمل‌هايي
براي همه موجودات زنده توليد مي‌کند
به آن‌ها مي‌گويند که چطور رشد کنند، حرکت کنند، غذا را هضم کنند
محيط اطرافشان را احساس کنند شفا پيدا کنند و توليدمثل کنند
مارپيچ دوگانه‌ي دي ان اي ماشين مولکولي است
که از 100 ميليارد اتم تشکيل شده است
تعداد اتم‌ها در يک مولکول دي ان اي به تنهايي
به تعداد ستاره‌هاي يک کهکشان معمولي است
همين داستان درباره‌ي‌ سگ‌ها
و خرس‌ها
و همه‌ي موجودات زنده‌ي ديگر هم صادق است
ما، هر کدام از ما خود جهاني کوچک به شمار مي رويم
پيام دي ان اي که از هر سلول به سلول ديگر
و از نسلي به نسل ديگر انتقال مي‌يابد
با دقتي حداکثري نسخه‌برداري و کپي مي‌شود
تولد هر دي ان اي جديد با يک پروتين جدا کننده آغاز مي‌شود
که رشته‌هاي مارپيچ دوگانه را از هم باز مي‌کند
پله‌ها را از جاي خود در مي‌آورند
درون مايع هسته
حروف مولکولي رمز ژنتيک آزادانه شناور هستند
هر يک از رشته‌هاي مارپيچ جفت جداشده خود را کپي مي‌کند
نتيجه‌ي اين کار دو مولکول يکسان دي ان اي است
اين روشي است که حيات ژن‌ها را تکثير کرده و از
يک نسل به نسل ديگر منتقل مي‌کند
وقتي يک سلول زنده به دو سلول تقسيم مي‌شود
هر يک از آن‌ها يکي از نسخه‌هاي کامل دي اين اي را بر مي‌دارند
يک پروتئين ويژه اين روند را نمونه خوان مي‌کند تا مطمئن شود
تنها حروف درست پذيرفته‌شده و سر جاي خود قرار بگيرند
بدين ترتيب دي ان اي به طور دقيقي کپي مي‌شود
هيچ‌کس بي‌نقص نيست
گاه‌گاهي يک اشتباه نمونه‌خواني رخ مي‌دهد و چيزي از دستشان در مي رود
اشتباهي کوچک و تصادفي در دستورالعمل ژنتيکي به وجود مي‌آيد
و درون سلول تخمک خرس جهشي اتفاق مي‌افتد
رويداد تصادفي به اين کوچکي مي‌تواند عواقبي در
مقياسي بسيار بزرگ‌تر داشته باشد
آن جهش باعث تغيير در ژني شد که مسئول تعيين رنگ خز خرس بود
اين باعث تاثير بر توليد رنگ‌دانه‌هاي تيره در پوست و موي
فرزندان آن خرس شد
اغلب جهش‌ها بي‌خطر هستند
برخي از آن‌ها مي‌توانند مرگبار باشند
اما تعداد اندکي از آن‌ها، کاملا از روي تصادف مي‌تواند به يک ساختار زنده
برتري حياتي در رقابت با ديگران بدهد
يک سال گذشته است
خرس ما اکنون مادر شده است
و در نتيجه‌ي آن جهش
يکي از دو توله با پوستي سفيد به دنيا آمده است
وقتي توله‌ها به قدري بزرگ شدند که هر کدام قدم در راه زندگي خود بگذارند
فکر مي‌کنيد کدام توله خرس
شانس بيشتري در تعقيب کردن شکار بي‌خبر از همه جاي خود دارد؟
خرس قهوه‌اي از بيش از يک کيلومتري در مقابل سفيدي زمينه‌ي برفي ديده مي‌شود
اما خرس سفيد کامروا تر است و
مجموعه‌ي ژن‌هاي ويژه‌ي خود را به نسل بعدي منتقل مي‌کند
اين روند به طور مکرر تکرار مي‌شود
در طول نسل‌هايي که در پي هم آمدند
ژني که عامل سفيدي خز حيوان است در ميان
همه‌ي جمعيت خرس‌هاي ناحيه قطبي پراکنده شد
ژني که عامل تيرگي خز بود
در رقابت براي بقا از ميان رفت
جهش‌ها کاملا تصادفي هستند و هميشه اتفاق مي‌افتند
اما محيط‌ زيست آن‌هايي را که
شانس بقا را افزايش مي‌دهند پاداش مي‌دهد، ارج مي‌نهد
طبيعت به طور طبيعي گونه‌هاي زنده‌اي را انتخاب مي‌کند
که بهتر با محيط براي بقاي خود وفق پيدا مي‌کنند
و چنين انتخابي تصادفي نيست
دو جمعيت از خرس‌ها از هم جا شده
و در طول هزاران سال
مشخصه‌هاي ديگري در آن‌ها تکامل پيدا کرد که آن‌ها را از هم متمايز مي‌کند
آن‌ها به گونه‌هاي متفاوتي بدل شدند
منظور چارلز داروين
از «منشا انواع» هم همين بود
يک خرس به طور فردي تکامل پيدا نمي‌کند
جمعيت خرس‌ها است که در طول نسل‌ها تکامل پيدا مي‌کنند
اگر يخ‌هاي قطبي به واسطه‌ي گرمايش جهاني
به کوچک تر شدن خود ادامه دهند خرس‌هاي قطبي ممکن است منقرض شوند
آن‌ها با خرس‌هاي قهوه‌اي جايگزين خواهند شد
که بهتر با محيط يخ زدايي شده‌ي جديد سازگاري دارند
اين داستان متفاوتي از آن چيزي است که درباره‌ي سگ‌ها ديديم
هيچ پرورشي اين روند را راهنمايي نکرده است
تنها خود طبيعت بوده که دست به انتخاب زده است
اين تکامل بر مبناي انتخاب طبيعي است
انقلابي‌ترين مفهوم در تاريخ علم
داروين نخستين بار در سال 1859 (1238 خورشيدي)مدارکي در پشتيباني از اين نظريه ارايه کرد
سروصدايي که اين نظريه به پا کرد هيچ‌گاه فروکش نکرد
چرا؟
(نغمه پرندگان)
همه‌ي ما با حس ناخوش آيندي که فکر کردن به اينکه ما
نيايي مشترک با ميمون داريم ايجاد مي‌کند آشنا هستيم
هيچ کس مانند يک خويشاوند نمي‌تواند باعث دست‌پاچگي و شرمساري ما بشود
نزديک‌ترين خويشاوندان ما شامپانزه‌ها هستند
آن‌ها اغلب رفتاري نامناسب در اجتماع از خود بروز مي‌دهند
اين نيازي قابل‌ درک براي ما انسان‌ها است
که از آن‌ها فاصله بگيريم
يکي از ستون‌هاي بنيادين باورهاي سنتي اين است
که ما متفاوت و جدا از
همه‌ي موجودات ديگر خلق ‌شده‌ايم
درک اينکه چرا چنين موضعي مي‌گيريم ساده است
اين امر باعث مي‌شود که احساس کنيم ... خاص هستيم
اما خويشاوندي ما با درختان چطور؟
از اين موضوع چه حسي به شما دست مي‌دهد؟
بسيار خوب. اين بخشي از دي ان اي درخت بلوط است
به عنوان نوعي بارکد به آن نگاه گنيد
دستورالعملي که به زبان رمزهاي حيات در آن نوشته شده است
به درخت مي‌گويد که چطور سوخت و ساز شکر را انجام دهد
حالا بياييد تا آن را با همان قسمت از دي ان اي خودمان مقايسه کنيم
دي ان اي دروغ نمي‌گويد
اين درخت و من ما خويشاوندان قديمي و گمشده همديگر هستيم
و فقط هم موضوع درخت‌ها نيست
اگر به اندازه کافي به عقب برگرديد متوجه خواهيد شد که ما
نياي مشترکي با
پروانه
گرگ خاکستري
قارچ
کوسه
باکتري
گنجشک داريم
عجب خانواده‌اي
بقيه بخش‌هاي اين بار کد در ميان گونه‌هاي مختلف متفاوت است
اين عاملي است که تفاوت ميان يک جغد و يک هشت پا را تعيين مي‌کند
غير از حالتي که يک دوقلوي يکسان داشته باشيد
هيچ‌چيز ديگري در عالم
دي ان اي دقيقا مشابه با شما ندارد
در ميان گونه‌هاي ديگر تفاوت‌هاي ژنتيکي
مواد خام اوليه براي انتخاب طبيعي را فراهم مي‌آورد
محيط ‌زيست انتخاب مي‌کند که کدام يک از آن‌ها بقا يافته و تکثير شوند
وقتي صحبت به دستورالعمل‌هاي ژنتيکي مي‌رسد
که مسئول پايه‌اي ترين عملکردهاي حياتي هستند
مثلا هضم شکر ما و بقيه گونه‌ها
تقريبا يکسان هستيم
چرا که آن عملکردها آن‌چنان براي حيات بنيادي هستند
که پيش از آنکه شکل‌هاي مختلف حيات از هم جدا شوند
تکامل و تحول پيداکرده‌اند
اين درخت زندگي است
علم ما را قادر ساخته است
تا اين درخت زندگي را براي
همه‌ي انواع گونه‌هاي حيات روي زمين بسازيم
خويشاوندان نزديک ژنتيکي روي شاخه‌هاي يکساني از اين درخت قرار دارند
درحالي‌که خويشاوندان دور ما در جايي دور تر از موقعيت ما قرار گرفته‌اند
هر ترکه‌ي اين درخت يک گونه‌ي زنده است
و تنه‌ي اين درخت نشانگر اجداد مشترک
همه‌ي انواع حيات روي زمين است
مواد سازنده حيات انعطاف‌پذير است
که به محض اينکه به وجود مي‌آيد، محيط‌زيست آن‌ها را شکل مي‌دهد
و به تنوع سرگيجه‌آوري از انواع و اشکال مختلف تبديل مي‌کند
10 هزار بار بيش از چيزي که ما مي‌توانيم در اينجا نمايش دهيم
زيست‌شناسان توانسته‌اند بيش از
نيم ميليون نوع مختلف از سوسک‌ها را شناسايي و فهرست برداري کنند
حالا بي‌شمار نوع مختلف از
باکتري‌ها سر جاي خود
چندين ميليون گونه‌ي زنده‌ي مختلف از
حيوانات و گياهان وجود دارند که اغلب آن‌ها
هنوز براي علم ناشناخته‌اند
فکرش را بکنيد ما هنوز راه طولاني براي ملاقات و تماس
با همه شکل‌هاي حيات زميني در پيش داريم
اين‌ها فقط انواع مختلف حيات هستند
که فقط روي سياره‌ي کوچک ما زندگي مي‌کنند
شاخ و برگ خود را به همه سو گشوده است
آن چيزهايي را که کارآمد هستند را پيدا و از آن بهره‌برداري مي‌کند
محيط‌هاي جديدي را مي‌سازد
و فرصت‌هاي تازه‌اي براي گونه‌هاي جديد فراهم مي‌کند
درخت زندگي سه ونيم ميليارد سال است که وجود دارد
اين زمان زيادي براي توسعه‌ي
مجموعه‌ي قابل‌توجهي از حقه‌ها و ترفندها است
تکامل مي‌تواند باعث شود تا حيواني ظاهر خود را تغيير دهد
خود را شبيه يک گياه در‌آورد
هزاران نسل طول مي‌کشد تا
جامه‌اي استادانه را مهيا کند
که شکارچيان را فريب مي‌دهد و باعث مي‌شود تا در جاي ديگري
به دنبال غذا بگردند
يا مي‌تواند ظاهر يک گياه را به يک حيوان شبيه کند
شکوفه‌ها را آن چنان تغيير ظاهر دهد که شبيه به يک زنبور به نظر بيايند
راهي که گل‌هاي ارکيده براي فريب زنبورها براي گرده‌افشاني انتخاب کرده‌اند
اين فوق‌العاده است
قدرت تغيير ظاهر انتخاب طبيعي
در ميان شاخه‌هاي در هم تنيده و انبوه درخت عظيم زندگي
شما اينجا هستيد
ساقه‌اي کوچک يکي از بي‌شمار ميليون‌ها ساقه‌ي ديگر
علم بر ما آشکار کرده است که همه‌ي زندگي روي زمين تنه‌اي واحد دارد
داروين سازوکار واقعي تکامل را کشف کرد
اعتقاد غالب دراين‌باره اين بود که پيچيدگي
و تنوع حيات بايد نشانه‌اي از حضور و کار
طراحي هوشمند باشد که همگي اين
ميليون‌ها گونه مختلف را جدا جدا خلق کرده است
گفته مي‌شد موجودات زنده آن قدر پيچيده هستند که
نمي‌توانند حاصل تکاملي بدون حضور راهنما باشند
چشم انسان را در نظر بگيريد
شاهکاري از پيچيدگي
ساختاري که از قرنيه
عنبيه، عدسي، شبکيه
عصب‌هاي نوري و عضله‌ها تشکيل شده است
و تفسير تصاوير را بر عهده‌ي
شبکه‌ي عصبي استادانه مغز گذاشته است
اين ساختاري بسيار پيچيده‌تر از هر ابزاري است
که تا کنون توسط هوش انساني ساخته شده است
از همين رو استدلال مي‌شد
چشم انسان نمي‌تواند حاصل و نتيجه
تکاملي ناآگاه باشد
براي اينکه ببينيم آيا اين حرف درست است بايد در طول زمان سفر کنيم و
به دنيايي برويم که هنوز در آن چشمي براي ديدن وجود نداشت
در آغاز
حيات نابينا بود
دنياي ما 4 ميليارد سال پيش
چيزي شبيه به اين بود
پيش از دوراني که چشمي براي ديدن وجود داشته باشد
چند صد ميليون سال گذشت
تا اينکه يک روز
يک خطاي ميکروسکوپي در نسخه برداري
درون دي ان اي يک باکتري رخ داد
اين جهش تصادفي باعث شد اين ميکروب
از مولکول پروتئيني برخوردار شود که نور خورشيد را جذب مي‌کرد
مي‌خواهيد بدانيد دنيا از چشم
يک باکتري حساس به نور چه شکلي ديده مي‌شد؟
به سمت راست صفحه نمايشتان نگاه کنيد
جهش‌ها به طور دايم و به شکل تصادفي اتفاق مي‌افتادند
همان طوري که در همه‌ي جمعيت‌هاي موجودات زنده رخ مي‌دهند
جهشي ديگر
باعث شد تا باکتري تيره از نور شديد فرار کند
چه اتفاقي افتاده است؟
شب و روز
باکتري‌هايي که مي‌توانستند تاريکي را از روشنايي تشخيص دهند
مزيتي قطعي بر آن‌هايي داشتند که فاقد اين توانايي بودند
چرا؟
چون نور روز همراه با نورهاي فرابنفش ناخوش آيندي بود
که باعث آسيب رسيدن دي ان اي مي‌شد
باکتري‌هاي حساس به نور از نور شديد فرار مي‌کردند
و در امنيت دي ان اي خود را مبادله و منتقل مي‌کردند
تعداد بيشتري از آن‌ها
در مقايسه با آن‌هايي که در سطح مانده بودند نجات پيداکرده و بقا يافتند
در طول زمان آن پروتئين‌هاي حساس به نور
در نقطه رنگ‌دانه‌اي موجودات پيشرفته‌تري
که ارگانيزم تک سلولي خوانده مي‌شدند متمرکز شد
اين باعث مي‌شد آن‌ها بتوانند نور را پيدا کنند
مزيتي غيرقابل‌ انکار
براي ارگانيزمي که از نور خورشيد براي توليد غذا استفاده مي‌کند
اين چشم‌انداز جهان از ديد يک کرم پهن است
در اين ارگانيزم چند سلولي
گودي در ناحيه نقطه رنگ‌دانه تکامل پيداکرده
اين فرورفتگي کاسه مانند
به حيوان اجازه مي‌دهد تا نور را از سايه تشخيص دهد
تا به زحمت و به شکل ابتدايي اجسام مجاور خود را تشخيص دهد
از جمله آن‌هايي که مي‌شود آن‌ها را خورد و آن‌هايي که ممکن است او را بخورند
مزيتي فوق‌العاده
بعدتر اشيا اندکي واضح تر شدند
فرورفتگي پودتر شد
و به حفره‌اي با گشودگي اندک تکامل يافت
در طي هزاران نسل
انتخاب طبيعي به آهستگي چشم را تراش داده است
گشودگي چشم به سوراخي کوچک منقبض شد
که با يک غشا محافظ شفاف پوشيده شده بود
تنها نور مختصري مي‌توانست از اين حفره عبور کند
اما همين نور کافي بود تا تصويري محو را بر روي
رويه حساس داخلي چشم ترسيم شود
اين باعث تيز‌تر شدن کانون و شفافيت بيشتر شد
گشودگي بيشتر به نور بيشتري اجازه ورود مي‌داد
که اگرچه تصوير را روشن تر مي‌کرد اما آن را از حالت کانوني خارج مي‌ساخت
اين پيشرفت باعث آغاز رقابتي شد که مي‌توان آن را
با رقابتي تسليحاتي اما از نوع بصري مقايسه کرد
براي حفظ بقا رقابت بايد ادامه پيدا مي‌کرد
اما يک‌باره ويژگي جديد و خارق‌العاده‌اي در چشم تکامل پيدا کرد
عدسي که مي‌توانست به طور همزمان هم ميزان نور و هم کانوني بودن دقيق تصوير را ارائه دهد
درون چشم ماهي‌هاي اوليه
ژل شفافي که در نزديکي حفره‌ي ورودي نور قرار داشته به عدسي تبديل شد
در همان زمان اين حفره بزرگ‌تر شد
تا اجازه ورود نور بيشتر و بيشتري را بدهد
ماهي‌ها حالا مي‌توانستند با وضوحي بالا
هم فواصل نزديک و هم دور را ببينند
و بعد اتفاقي وحشتناک رخ داد
تا حالا به اين نکته دقت کرده‌ايد که يک ني درون يک ليوان شيشه‌اي
به نظر مي‌آيد که در محل سطح آب دچار شکستگي شده است؟
دليل اين مساله اين است که نور هنگام عبور از يک محيط به محيط ديگر
دچار شکست مي‌شود مثلا زماني که از آب به هوا منتقل مي‌شود
چشم‌هاي ما در اصل براي ديدن در آب تکامل يافته‌اند
مايع آبکي درون آن چشم‌ها به گونه‌اي منظم
تاثيرات حاصل از خم شدن نور را برطرف مي‌کرد
اما براي موجودات خشکي
نور تصاوير را از هواي خشک
به درون چشم‌هايي که هنوز مايع هستند منتقل مي‌کند
اين شکست پرتوهاي نوري
باعث بروز انواع اعوجاج‌ها مي‌شود
زماني که اجداد دو زيست ما آب را به سوي خشکي ترک کردند
چشمان آن‌ها که به طور خاص براي ديدن درون آب تکامل يافته بود
براي ديدن درون هوا وضع مناسبي نداشت
وضعيت بينايي ما هيچ‌وقت از آن زمان بهتر نشده است
ما دوست داريم چشممان را شاهکاري هنري در نظر بگيريم
اما 375 ميليون سال بعد
ما هنوز از ديدن چيزهايي که نوک دماغمان قرار دارند ناتوانيم
يا از تشخيص جزييات ظريف در کناره‌ي تاريکي
کاري که ماهي‌ها مي‌توانند انجام دهند
وقتي ما آب را ترک کرديم
چرا طبيعت دوباره از اول شروع نکرد
و مجموعه‌ي جديدي از چشم را براي ما تکامل نبخشيد
که براي ديدن در هوا بهينه باشند
راه و رسم طبيعت اين‌گونه نيست
تکامل ساختارهاي موجود را در طي نسل‌ها تغيير مي‌دهد
و آن‌ها را با تغييرات جزيي سازگار مي‌کند
تکامل نمي‌تواند دوباره به صفحه‌ي اول برگردد
و همه چيز را از اول شروع کند
تکامل چشم در هر مرحله‌اي از فرايند توسعه خود
آن قدر عملکرد خوبي داشته است
که مزيتي ويژه را براي بقا ايجاد کند
و در ميان جانوراني که امروز در جهان زندگي مي‌کنند مي‌توانيم
چشم‌هايي را در همه‌ي اين مراحل توسعه پيدا کنيم
و همه‌ي آن‌ها کارآمد هستند
پيچيدگي چشم انسان
هيچ چالشي در برابر تکامل بر اساس انتخاب طبيعي ايجاد نمي‌کند
در واقع چشم و همه زيست‌شناسي بدون در نظر گرفتن تکامل
بي‌معني است
برخي ادعا مي‌کنند که تکامل فقط يک نظريه است
گويي تنها بايد آن را يک نظر و ديدگاه به شمار آورد
نظريه‌ي تکامل همانند نظريه‌ي گرانش
يک واقعيت علمي است
تکامل واقعا اتفاق افتاده است
پذيرفتن خويشاوندي ما به همه‌ي گونه‌هاي زندگي بر روي زمين
نه تنها يک واقعيت مستحکم علمي است
که به نظر من درعين‌حال تجربه‌ي معنوي متعالي است
از آنجايي که تکامل نابينا است
نمي‌تواند انتظار و يا توان سازگاري با رويدادهاي ويرانگر عظيم را داشته باشد
درخت زندگي شاخه‌هاي شکسته‌اي هم دارد
بسياري از آن‌ها در طي پنج مورد از بزرگ‌ترين فجايع طبيعي
که تا کنون براي حيات رخ داده است شکسته و قطع شده‌اند
جايي، يادماني وجود دارد
براي آن بسيار گونه‌هاي از دست رفته
تالار تالارهاي انقراض
با من همراه شويد
به تالارهاي انقراض خوش‌آمديد
يادماني براي شاخه‌هاي شکسته درخت زندگي
به ازاي هر يک از ميليون‌ها گونه از موجودات زنده‌اي
که امروز به حيات خود ادامه مي‌دهند شايد هزاران گونه ديگر از روي زمين نيست و نابود شده‌اند
اغلب آن‌ها در روند رقابت‌هاي هر روزه
با شکل‌هاي ديگر حيات از بين رفته‌اند
اما بسياري ديگر از آن‌ها در طي مصائبي از ميان رفته‌اند
که همه‌ي سياره‌ي ما را تحت تاثير قرار داد
در 500 ميليون سال گذشته
پنج بار چنين اتفاقي رخ داده است
پنج انقراض بزرگ که حيات روي زمين را به تباهي کشيد
فاجعه‌بارترين آن‌ها چيزي در حدود 250 ميليون سال پيش رخ داد
در پايان دوره‌اي که
که به نام پرمين شناخته مي‌شود
تريلوبيت ها حيوانات زره داري بودند که
در دسته‌هاي بزرگ در بستر درياها شکار مي‌کردند
آن‌ها در رده نخستين حيوانات بودند که تکامل براي آن‌ها
چشماني با قابليت شکل‌گيري تصوير را به وجود آورده بود
تريلوبيت ها مدت طولاني و در حدود 270 ميليون سال به حيات خود ادامه مي‌دادند
زمين روزگاري سياره‌ي تريلوبيت ها بود
اما الان همه‌ي آن‌ها از بين رفته‌اند و منقرض شده‌اند
آخرين نمونه‌ي آن‌ها
به همراه بي‌شمار گونه‌ي ديگر در طي فاجعه محيطي بي‌نظيري
از صحنه‌ي هستي براي هميشه محو شدند
(غرش حاصل از انفجار)
اين پايان ايام از جايي در سيبري امروزي آغاز شد
با فوران‌هاي آتش‌فشاني در مقياسي غيرقابل مقايسه با هر آنچه
انسان تجربه کرده است
زمين در آن هنگام بسيار متفاوت تر از امروز بود
که از يک ابَر قاره‌ي عظيم و يک اقيانوس پهناور تشکيل شده بود
سيلاب‌هاي بي‌رحم مواد مذاب آتشين
منطقه‌اي بزرگ‌تر از اروپاي غربي را فراگرفتند
فوران‌هاي مکرر براي مدتي در حدود
صدها هزار سال ادامه يافت
سنگ‌هاي مذاب
ذخيره‌هاي زغال را مشتعل و هوا را با واردکردن
دي اکسيد کربن و ديگر گازهاي گلخانه‌اي آلوده کرد
اين امر باعث گرم شدن زمين
و توقف جريان‌هاي آبي اقيانوس شد
باکتري‌هاي سمي شکوفا شدند
اما تقريبا هر چيز ديگري که در درياها وجود داشت از بين رفت
آب‌هاي راکد گازهاي کشنده سولفيد هيدروژن را
وارد هوا کردند
که باعث خفگي اغلب حيوانات خشکي شد
از هر 10 گونه موجود زنده روي زمين نُه مورد آن‌ها منقرض شدند
ما اين را
مرگ عظيم مي‌ناميم
حيات روي زمين آن قدر به نابودي کامل نزديک شده بود
که بيش از 10 ميليون سال زمان براي بازيابي خود نياز داشت
اما اشکال جديد حيات به آرامي تکامل پيدا کردند
تا فضاهاي خالي به وجود آمده در اثر نسل‌کشي پرمين را پر کنند
دايناسورها در رده بزرگ‌ترين برنده‌ها بودند
حالا زمين سياره آن‌ها بود
حکمراني آن‌ها براي بيش از 150 ميليون سال به درازا کشيد
تا اينکه آن‌ها هم در يکي ديگر از
انقراض‌هاي عظيم از ميان رفتند
حيات روي زمين در طول ميليون‌ها سال بارها مورد تاخت‌وتاز قرار گرفته است
و هنوز هم بقا پيداکرده و باقي مانده است
سخت‌جاني حيات نفس‌گير و سرگيجه‌آور است
ما آن را در جاهايي پيدا مي‌کنيم که هيچ کس فکرش را هم نمي‌کند
اين دالان بي‌نام؟
باشد براي يک روز ديگر
من حيواني را مي‌شناسم که مي‌تواند در آب جوشان زندگي کند
يا در يخ جامد
مي‌تواند 10 سال بدون يک قطره آب زنده بماند
مي‌تواند عريان در ميانه‌ي خلأ
و تابش‌هاي شديد فضا سفر کند و بدون کوچک‌ترين آسيبي به زمين برگردد
کَندرو (تارديگريد) يا خرس آبي
در بالاترين قله‌هاي کوهستان‌ها
و اعماق ژرف‌ترين مغاک‌هاي اقيانوس
و حتي در حيات خلوت ما و در ميان خزه‌هاي باغچه
در جمعيتي کثير زندگي مي‌کنند
شما احتمالا هرگز متوجه آن‌ها نشده‌ايد
به خاطر اينکه فوق‌العاده کوچک هستند
در ابعادي به اندازه سر سوزن
اما آن‌ها سخت‌جان هستند
اين کندرو‌ها از هر 5 انقراض بزرگ جان سالم به در برده‌اند
آن‌ها نيم ميليارد سال است که به کسب‌وکار خويش مشغول‌اند
ما قبلا فکر مي‌کرديم حيات خيلي شکننده و آسيب‌پذير است
به گونه‌اي که تنها در جايي دوام مي‌آورد
نه خيلي گرم باشد، نه خيلي سرد
نه خيلي تاريک يا نمکين باشد و نه خيلي اسيدي يا راديو اکتيو
و تحت هيچ شرايطي نبايد وجود آب را فراموش کنيد
ما اشتباه مي‌کرديم
همان طور که کُندروهاي سخت‌جان نشان داده‌اند
حيات مي‌تواند شرايطي را تحمل کند
که براي ما انسان‌ها فقط مي‌تواند معني مرگ داشته باشد
اما تمام تفاوت‌هايي که بين ما و انواع حياتي وجود دارد که
در حادترين شرايط محيطي روي سياره‌ي ما زندگي مي‌کنند
تنها تنوعي در يک موضوع واحد است
گويش‌هاي مختلفي از يک زبان واحد
رمزهاي ژنتيکي حيات زمين
اما در دنياهاي ديگر حيات چه شمايلي دارد؟
دنياهايي با تاريخ شيميايي و تکاملي
کاملا متفاوت از سياره‌ي ما؟
دنيايي دوردست هست که مي‌خواهم شما را به آنجا ببرم
دنيايي بسيار متفاوت از ما
اما دنيايي که شايد پناهگاه حيات باشد
اگر اين‌گونه باشد قطعا حيات در آنجا متفاوت با هر چيزي خواهد بود
که تا کنون ديده‌ايم
مه و ابرها به طور کامل سطح تيتان را پوشانده‌اند
قمر غول‌پيکر زحل
تيتان مرا اندکي به ياد خانه‌ي خودمان مي‌اندازد
همانند زمين تيتان هم جوي دارد که عمدتا از نيتروژن تشکيل شده است
اما چهار برابر چگال تر از جو زمين است
در هواي تيتان خبري از اکسيژن نيست
و بسيار سردتر از هر جايي روي زمين ما است
اما با همه اين حرف‌ها هنوز هم مي‌خواهم به آنجا بروم
بايد از درون چند صد
کيلومتر مه غليظ فرود آييم
تا بتوانيم سطح آن را ببينيم
اما در زير آن چشم‌اندازي پنهان شده است که به گونه‌ي عجيبي آشنا است
تيتان تنها دنياي ديگر منظومه شمسي است
که در آن باران مي‌بارد
داراي رودخانه و خطوط ساحلي است
روي تيتان صدها درياچه وجود دارد
يکي از آن‌ها از درياچه سوپريور از آمريکاي شمالي هم بزرگ‌تر است
بخار از اين درياچه‌ها به هوا بر مي‌خيزد
چگال شده و به شکل باران به سطح برمي‌گردد
باران رودخانه‌ها را جاري مي‌کند
و آن‌ها دره‌ها را در چشم‌انداز آن تراش مي‌دهند
درست مانند زمين
اما با يک تفاوت بسيار بزرگ
روي تيتان ،درياها و باران
از آب ساخته نشده‌اند بلکه از متان و اتان شکل‌گرفته‌اند
روي زمين اين مولکول‌ها گاز طبيعي را شکل مي‌دهند
در تيتان يخ زده
آن‌ها مايع هستند
تيتان مقدار زيادي هم آب دارد
اما همه‌ي آن آب‌ها به شکل يخ زده و به سختي سنگ هستند
در واقع چشم‌انداز سطحي و کوهستان‌هاي تيتان
عمدتا از يخ آب ساخته شده است
با دماي چند صد درجه زير صفر
تيتان خيلي سردتر از آن است که آب بخواهد در آن زماني به شکل مايع دربيايد
(آبشار، تندر در دوردست)
از زمان کارل ساگان تا کنون ستاره زيست‌شناس‌ها به اين مي‌انديشند
که آيا ممکن است حيات درون درياچه‌هاي هيدروکربن‌هاي تيتان در حال شنا باشد
بنيان‌هاي شيميايي چنين حياتي
بايد به طور کلي از هر آنچه ما مي‌دانيم متفاوت باشد
همه‌ي انواع حيات روي زمين به آب مايع وابسته هستند
و در سطح تيتان خبري از آن نيست
اما مي‌توانيم گونه‌هاي ديگري از حيات را تصور کنيم
شايد موجوداتي باشند که به جاي اکسيژن
هيدروژن تنفس مي‌کنند
و به جاي دي اکسيد کربن بازدمشان از متان است
شايد به جاي شکر از استيلن براي منبع انرژي استفاده مي‌کنند
چطور مي‌توانيم بفهميم که آيا چنين موجوداتي
بر امپراتوري پنهان در زير امواج قيرگون تيتان حکمروايي مي‌کنند
ما به اعماق درياي کراکن شيرجه مي‌زنيم
دريايي که نامش از نام هيولاي دريايي اسطوره‌اي اقوام نورث الهام گرفته شده است
حتي اگر يکي از آن‌ها اينجا و در اين اعماق باشد
احتمالا نمي‌توانيم آن را ببينيم
اينجا خيلي تاريک است
اگر همه‌ي نفت و گاز طبيعي موجود روي زمين را جمع کنيد
تنها به اندازه بخش کوچکي از ذخاير تيتان خواهد شد
بياييد چراغ‌ها را روشن کنيم
الان 200 متر در زير سطح هستيم
چيزي مي‌بينيد؟
آنجا کنار آن منفذ
شايد فقط تصور من بود
فکر کنم اگر مي‌خواهيم دراين‌باره مطمئن شويم
بايد دوباره به اينجا برگرديم
يک داستان ديگر هم هست که مي‌خواهم برايتان تعريف کنم
و اين بزرگ‌ترين داستاني است که علم تا کنون بيان کرده است
داستان حيات در جهان ما
به زمين در چهار ميليارد سال قبل خوش‌آمديد
اين زمين ما پيش از آغاز حيات است
هيچ کس نمي‌داند حيات چگونه آغاز شد
اغلب شواهد از آن زمان در اثر برخوردها
و فرسايش‌ها نابود شده‌اند
علم در مرز ميان دانايي و جهالت گام بر مي‌دارد
ما از اينکه به ندانستن اعتراف کنيم نمي ترسيم
هيچ شرمساري در آن وجود ندارد
تنها شرمساري در آن است که تظاهر کنيم همه‌ي جواب‌ها را مي‌دانيم
شايد يکي از بيننده‌هاي اين برنامه
اولين کسي باشد که راز
چگونگي آغاز حيات روي زمين را حل خواهد کرد
شواهد از ميکروب‌هاي زنده
نشان مي‌دهد که آن‌ها نخستين اجداد
دماهاي بالا را ترجيح مي‌دادند
شايد حيات روي زمين از آب‌هاي گرم سر برآورده باشد
در کنار منافذ آتش‌فشاني زير آب
در مجموعه کاسموس کارل ساگان
او ريسماني مستحکم و نخ تسبيحي را دنبال کرد که
به طور مستقيم از اورگانيزم هاي تک سلولي
در زماني در حدود 4 ميليارد سال پيش
تا شما ادامه مي‌يافت
چهار ميليارد سال در40 ثانيه
از موجوداتي که هنوز توانايي تشخيص روز از شب را نداشتند
تا موجوداتي که به کاوش عالم پرداخته‌اند
? ?
همراهان عزیز سینمافریک, متاسفانه پیج اینستاگرام ما بعد شش سال فعالیت توسط اینستاگرام غیرفعال شده, لطفا برای حمایت از ما پیج جدید رو دنبال کنید: Cinema.freakz
کارل ساگان: آن‌ها برخي از کارهايي است که مولکول‌ها در
طول 4 ميليارد سال تکامل انجام مي‌دهند
در سال‌هاي اخير زيست‌شناسان فارسي‌زبان ترجيح مي‌دهند از واژه فرگشت به جاي تکامل استفاده کنند به دليل مخاطب عام اين برنامه در ترجمه از تکامل استفاده شده است با اين تاکيد که اين عنوان نام خاص يک نظريه است و ريشه لغوي آن به معني کامل شدن توضيح‌دهنده نظريه تکامل نيست و در اين روند اصل بر انتخاب‌هاي تصادفي است
« ما را در تلگرام و اینستاگرام دنبال کنید » [ TG : @cinemaafreak - IG : Cinema.freakz ]
« ارائه ای از سینمافریک مرجع بزرگ فیلم و سریال بدون سانسور » [ CinemaFreak.Net ]