« ارائه ای از سینمافریک مرجع بزرگ فیلم و سریال بدون سانسور »
هــمـراهــان عــزیـز ســیــنـما فــریــک, صــفـحـه ایــنــســتـاگـرام مــا بـا یـک و سـه مـیـلـیـون دنــبـال کـنـنـده از دســتـرس خــارج شــده, بــرای حـمایـت از مــا لـطـفـا صــفـحـه جــدیـد ایــنــسـتاگـرام مــا را دنــبــال کــنـیـد, آیــدی جدید: cinema.freakz
کيهان اديسه‌اي فضازماني
سن و اندازه کيهان
به زبان نور نوشته شده
ذات زيبايي و ماهيت ستاره‌ها
قوانين فضا و زمان
هميشه وجود داشته‌اند
اما هيچوقت اونها رو نديده بوديم
تا اينکه راه قدرتمندتري براي ديدن پيدا کرديم
داستان اين بيداري شروع‌هاي بسياري داره
اما پاياني نداره
قهرمانانش از زمان‌ها و مکان‌هاي بسياري اومده‌اند
يک فيلسوف چين باستان
يک جادوگر که خليفه‌هاي قرن ?? عراق رو شگفت‌زده کرد
يتيم بيچاره آلماني که برده اربابي بي‌رحم بود
هر کدوم، ما رو ذره‌اي
به کشف‌ رازهاي پنهان نور نزديک‌تر کردند
اسم بيشترشون براي هميشه از دسترس ما خارج شده
اما جايي، خيلي وقت پيش کسي نگاهي به بالا انداخت
و نور رو ديد که يکي از شعبده‌هاش رو انجام مي‌داد
کي مي‌دونه؟
شايد اون حرکت ناگهاني نور
الهام‌بخش اولين هنرمند بوده
اين همه از کجا اومد؟
چطور از گروه‌هاي کوچک آواره شکارچي
و دانه‌چين که در زير ستارگان مي‌زيستند
به سازندگان تمدني جهاني تبديل شديم؟
چطور از اونجا به اينجا رسيديم؟
فقط يک جواب نداره
تغييرات اقليمي، رام کردن آتش
،اختراع ابزار زبان، کشاورزي
هر کدوم نقشي داشتند
شايد چيز ديگه‌اي هم بود
در چين بيش از ?هزار سال قبل
فيلسوفي به نام موتزو گفته ميشه مشاهده کرد
که ميشه با نور تصويري رو درون يک
اتاقک به نمايش کشيد
اين توصيف اولين دوربين بود
دوربين تاريکخانه‌اي
نمونه اوليه تمام دوربين‌هاي تشکيل دهنده تصوير
از جمله همين دوربيني که اين تصوير رو به شما ارائه ميده
استفاده از اين کار بامزه‌اي که نور انجام ميده
منجر به چيزي شد که ميشه بهش گفت اولين فيلم
موتزو، استاد نور، در برابر هر نوع تاريکي کاري کرد
يک نابغه نظامي
که از استعدادش تنها براي جلوگيري از خشونت استفاده کرد
او به خاطر مسافرت‌هاش
به قلمروهاي درگير جنگ و استفاده از استراتژي‌هاي مبتکرانه
براي منصرف کردن پادشاهان از جنگ
افسانه‌اي بود
اون از اولين کساني بود که در روياي عشق جهاني
و پايان فقر و نابرابري‌هايي بود
که حاکميت براي مردم مي‌خواست
و مخالف اطاعت کورکورانه از تشريفات مذهبي
و قدرت بود
در نوشته‌هاش، مي‌تونيد
اولين حرکت‌ها به سمت روش‌هاي علمي رو ببينيد
در زمان موتزو، چيني‌ها تفکراتشون رو
حداقل ???? سال بود که در قالب کتاب ثبت مي‌کردند
هنوز هم، اطلاعات ما از او ناقصه
بيشترشون شامل مجموعه‌اي از مقاله‌هاييه
که به او و شاگردانش نسبت داده شده
در يکي از اونها با عنوان در برابر تقدير
آزموني سه وجهي براي هر نظريه‌اي ارائه شده
بنيانش رو مورد سوال قرار بده
ببين آيا با
ادراک و حواس يک انسان معمولي قابل قبوله
ببين چطور عملي ميشه
و اگر شد چه منفعتي براي اکثريت داره
موتزو خيلي معروف بود
اما چند صد سال پس از مرگ او
شي هوانگ دي اولين پادشاه
و متحد کننده چين به قدرت رسيد
قاره‌اي رو به دست گرفت و به کشوري تبديلش کرد
که الان اسمش رو حفظ کرده... چين
بيشتر ما امپراطور چين رو با سپاه ?هزار نفره‌اش مي‌شناسيم
جنگجويان ترا کوتا که از مقبره‌اش محافظت مي‌کردند
در مسير امپراطور چين
به سمت يکپارچه کردن امپراطوري پراکنده‌اش
اون معيار‌هاي سختگيرانه‌اي
براي استاندارد کردن هر چيزي وضع کرد
اين شامل دستور ضرب سکه‌هاي واحد
يکسان‌سازي تمام وزن‌ها و مقياس‌ها
عرض ارابه‌ها و جاده‌ها، و نيز روشي دقيق
براي راه و روش نوشتن زبان چيني بود
حتي اينکه چي بنويسيد و به چي فکر کنيد
فلسفه امپراطور "چين"، که تنها چيز مجاز بود
قانون‌گرايي، نام داشت
که همون چيزي بود که از اسمش پيداست
هر چيزي قانون ميگه انجام بده... و الا
اين فلسفه‌ايه که خيلي اجازه‌اي به
زيرسوال بردن قدرت نميده
که تمام کتاب‌هاي صد مکتب انديشه
بايد آتش زده بشن
که هر کسي بخواد با تاريخ، امروز رو زيرسوال ببره
خانواده‌اش محکوم به اعدامند
کارهاي موتزو و کونفوسيوس
و فلاسفه ديگه در اولين
کتاب سوزي جهان نابود شد
صدها محقق شجاعانه با تلاش
براي نگه‌داري کتاب‌هاي ممنوعه ايستادگي کردند
اونها در پايتخت زنده به گور شدند
علم براي گل دادن، به نور آزادي بيان احتياج داره
به زيرسوال بردن قدرت بدون واهمه
به جريان آزاد تبادل انديشه وابسته‌ست
جرقه‌هاي کنجکاوي در نوشته‌هاي موتزو
و شاگردانش به طور موثري سرکوب شدند
هزار سال ديگه طول مي‌کشيد تا فيلم بعدي به نمايش دربياد
خوشبختانه سفينه خيال ما
مي‌تونه ما رو به هرجايي از فضا و زمان ببره
چيني‌ها و يوناني‌هاي باستان مشاهده کردند
که از نور ميشه استفاده‌هاي
شگفت‌انگيزي کرد- اما هيچکس سوال مورد علاقه
بچه‌ کوچولوها و نابغه‌ها رو نپرسيد - چرا؟
تا اينکه هزار سال پيش
در شهر بصره عراق
استاد نور ديگه‌اي زندگي مي‌کرد
ابن هيثم علاقه زيادي به درک طبيعت داشت
او در مورد همه چيز سوال داشت
مخصوصا اون چيزهايي که بقيه، بي‌چون و چرا مي‌پذيرفتند
از خودش پرسيد ما چطوري مي‌بينيم؟
بسياري از بزرگاني که قبل از او اومده بودند
فکر کرده بودند که پرتوها از چشم ما خارج ميشن
به سمت جسمي که مي‌بينيم ميرن و دوباره به چشم ما برمي‌گردن
اما ابن هيثم دليل آورد که ستاره‌ها اونقدري دور هستند
که اينکه چيزي از چشم ما اين همه مسافت رو به سمت اونها بره
و در چشم به هم زدني به چشم ما برگرده ممکن نيست
استدلال فوق‌العاده‌ايه اما ابن هيثم به همين جا بسنده نکرد
اون به دنبال راه‌هايي بود تا طبيعت رو مجبور به افشاي اسرارش کنه
تمدني که او درش قرار داشت پذيراي نظريه‌ها و سوال‌هاي جديد بود
اون زمان دوران طلايي علم
در جهان اسلام بود
جهاني که از کوردوبا در اسپانيا
تا سمرقند در آسياي مرکزي گسترش داشت
محققين مسيحي و يهودي ميهمانان افتخاري
در موسسه تحقيق بغداد، قاهره
و پايتخت‌هاي ديگه اسلامي بودند
به جاي سوزاندن کتابها خلفا فرستاده‌هايي
در جستجوي کتاب به سراسر جهان فرستادند
خلفا با گشاده‌دستي روي پروژه‌هاي ترجمه، مطالعه
و نگه‌داري آنها براي نسلهاي آينده سرمايه‌گذاري کردند
بيشتر نور علم يونان باستان بدون تلاش اونها
تا ابد خاموش مي‌موند
بيداري علمي‌اي که صدها سال بعد
در اروپا شکل گرفت، از شعله‌اي روشني گرفت
که مدت‌ها بود توسط محققين
و دانشمندان اسلامي حفاظت شده بود
عرب‌ها همينطور ايده‌هايي از هند به غرب وارد کردند
از جمله اعداد عربي
که امروزه همگي استفاده مي‌کنيم
و مفهوم صفر
که وقتي به کار مياد
که بخوايد ميلياردها ميليارد رو بنويسيد
نجوم عربي اونقدر تاثيرگذار بود
که هنوز هم ستاره‌ها رو
به اسم عربيشون صدا ميزنيم
و "ال" در الجبرا (جبر)، الگوريتم، الکمي (شيمي) و الکل
تنها بخشي از رد پاي به جا مونده
از زمانيست که عربي، زبان علم بود
در قرن ?? ابن هيثم تلاش کرد تا
ايده‌اش در مورد نور و چگونگي ديدن رو آزمايش کنه
پس آزمايشي براي چگونگي حرکت نور، ترتيب داديم
چادري رو در نور کامل روز برپا کرديم
و طوري پوشونديمش که فقط يک پرتوي نور
بتونه به تاريکي داخلش، رخنه کنه
با مقداري هوش و ذکاوت
و يک تکه چوب صاف -- يک خط‌کش --
ابن هيثم قدم رو به جلوي بزرگي
در تاريخ علم برداشت
او کشف کرد که نور به خط مستقيم حرکت ميکنه
اما اون تازه در ابتداي راه بود
ابن هيثم فهميد که کليد تشکيل هر تصويري
خواه از طريق يک چشم باشه يا يک دوربين تاريکخانه‌اي
وجود روزنه‌اي کوچک براي محدود کردن نور ورودي
به محفظه‌اي تاريکه
اين روزنه به پرتوهاي پراکنده خارجي
که ما رو احاطه کرده‌اند، اجازه ورود نميده
هرچقدر اين روزنه کوچکتر باشه
نور از جهات کمتري ميتونه وارد بشه
و باعث تشکيل تصويري واضح‌تر ميشه
پس به جاي اينکه خيره نور باشيم
مي‌تونيم هرچيزي که بهمون نشون ميده رو ببينيم
ابن هيثم دوربين تاريکخانه‌اي خودش رو ساخت
و خلفا رو خيره کرد
دوربين تاريکخانه‌اي در نور روشن بهترين کارايي رو داره
ستاره‌هاي آسمان شب خيلي براي اين دوربين کم‌نورند
ما به نوعي به روزنه بزرگتري براي جمع کردن نور نياز داريم
اما وضوح رو هم بايد حفظ کنيم
يک تلسکوپ، نور هر نقطه‌اي
در ميدان ديدش رو جمع‌آوري مي‌کنه
از طريق لنز يا آينه
ورودي‌اي بسيار بزرگتر از روزنه دوربين تاريک‌خانه‌اي
اين يکي از اولين تلسکوپ‌هاست
تلسکوپي که گاليله در ???? از داخلش نگاه کرد
با اون، گاليله پرده سنگين شب رو کنار زد
و شروع به کشف کيهان کرد
لنز، تلسکوپ رو قادر ساخت
تا سطح جمع‌آوري نور بسيار بزرگتري، نسبت به چشم ما
داشته باشه
سطل‌هاي بزرگتر بارون بيشتري نسبت به سطل‌هاي کوچک‌تر جمع مي‌کنند
تلسکوپ‌هاي مدرن سطج جمع‌آوري بزرگتري دارن
با آشکارسازهاي بسيار حساس
و يک جسم رو ساعت‌ها دنبال مي‌کنن
که تا جاي ممکن نورش رو جمع‌آوري کنن
تلسکوپ‌هاي فضايي مثل هابل
نورهايي از کهشکان‌هاي خيلي دورتر
و قديمي‌تر ثبت کرده‌اند
که تصويري بسيار واضح‌تر از کيهان به ما ميده
ابن هيثم به طريقه تشکيل تصوير توسط نور پي برد
اما اين با بزرگترين دستاوردش خيلي فاصله داشت
ابن هيثم اولين نفري بود
که قوانين علم رو پياده کرد
او مکانيزم تصحيح خطايي پديد آورد
راهي سيستماتيک و خدشه‌ناپذير
براي الک کردن تصورات غلط ما
يافتن حقيقت دشوار است
و راه رسيدن به آن ناهموار
به عنوان جويندگان حقيقت
بايد هوشيار باشيد که از قضاوت خودداري کنيد
و به سادگي به نوشته‌هاي گذشتگان اعتماد نکنيد
بايد آن نوشته‌ها را از هر جهت مورد ترديد
و نقد قرار دهيد
بايد تنها تسليم استدلال و عمل شويد
و نه گفته هر شخصي
چون بشر از هر خطا و نقصي
در خطر است
به عنوان جويندگان حقيقت
بايد نظريات خود را هم در خلال تحقيق
مورد ترديد و پرسش قرار دهيم
تا به چاله پيش‌داوري و بي‌دقتي نيفتيم
اين مسير در پيش گيريد، و حقيقت بر شما آشکار خواهد شد
اين روش علمه
اونقدر قدرتمند که فرستاده‌هاي رباتيک ما رو
به مرز منظومه شمسي و وراي اون رسونده
عمر ما رو دوبرابر کرده
دنياهاي گمشده گذشته رو
زنده کرده
علم به ما اين توان رو داده تا رويدادهاي
آينده‌اي دور رو پيش‌بيني کنيم
و با همديگه به سرعت نور ارتباط برقرار کنيم
مثل ارتباط من با شما، درست در همين لحظه
اين نوع فکر کردن به ما قدرتي داده
که خود ابن هيثم به چشم جادوگري بهش نگاه مي‌کرد
اما اون بود که ما رو در اين مسير سخت و بي‌پايان قرار داد
و الان ما رو به جايي رسونده
که حتي خود نور هم در تاريکي پنهان شده
نور ويژگي‌هايي داره که در قلمرو وجود بشريت
شبيه هيچ چيزي نيستند
مثلا همين سرعت نور
ذره اصلي نور، فوتون
از وقتي از يک اتم يا مولکول به وجود مياد
با سرعت نور حرکت مي‌کنه
يه فوتون هيچ سرعت ديگه‌اي رو نمي‌شناسه
و ما هيچ پديده ديگه‌اي رو نمي‌شناسيم که
که به طور آني، از صفر به بيشترين سرعت برسه
هيچ چيز ديگه نميتونه به اين سرعت حرکت کنه
وقتي سعي مي‌کنيم ذرات ديگه‌اي رو، هرچه نزديکتر به سرعت نور
شتاب بديم، اونها بيشتر و بيشتر مقاومت مي‌کنن
مثل اينکه دارن سنگين و سنگين‌تر ميشن
هنوز هيچ آزمايشي درست نشده
که ذره‌اي رو به سرعت نور برسونه
اون چي بود؟
شما چيزي شنيديد؟
کجا بودم؟ آها، آره
چيز ديگه‌اي توي حيات نمي‌شناسم که مثل نور رفتار کنه
نمي‌تونم ويژگي‌هاي عجيبش رو
با چيزهايي که حواسم بهم ميگه، تطابق بدم
در برابر چيزي که دستگاه‌هاي سنجش
از واقعيت طبيعت به ما ميگن
ما اصرار داريم به حواسمون اعتماد کنيم
حس‌هاي ما براي اجسامي در اندازه حيات
و با سرعت پستانداران، خوب کار مي‌کنه
اما براي سرزمين عجايب سرعت نور، مناسب نيست
ما حتي هنوز نمي‌دونيم چرا حد سرعت کيهاني وجود داره
وقتي با سرعت نور حرکت مي‌کنيد، زمان متوقف ميشه
اصلا، نور چيه؟
عشق پايدار آيزک نيوتون به نور
از زمان بچگي شروع شد
درست در همين خونه
وقتي نيوتون در دهه بيستم زندگيش بود، اولين کسي بود
که راز رنگين‌کمان رو کشف کرد
نيوتون کشف کرد که يکجور نور يا نور سفيد
ترکيبي از همه رنگ‌هاي رنگين‌کمانه
کشف بزرگي بود
اون اسم نمايش رنگ‌ها رو طيف، گذاشت
"برگرفته از لاتين "روح "يا "تجسم
عذر مي‌خوام، استاد نيوتون
آشپز غر ميزنه که ناهار از دهن ميوفته، قربان
نه، آيزک، ذره بين رو زمين نذار
چيز شگفت‌انگيزتري توي نور پنهانه
يه رمز، يه کليد براي کيهان
آيزک نيوتون چيز زيادي از دست نداد، اما خب چيز قشنگي بود
اون درست از جلوي دري به دنيايي مخفي، گذشت
دري که تا ??? سال بعد باز نشد
اون در، جلوي پاي دانشمند ديگه‌اي افتاد
که در سال ????
تصادفا به شواهدي از دنياي ديده نشده‌اي رسيد
که ما رو احاطه کرده بود
شبها، ويليام هرشل آسمان‌ها رو
با بزرگترين تلسکوپ اون زمان رصد مي‌کرد
روزها، آزمايشاتي انجام ميداد
از طريق کارهاي جلوتر نيوتون، معلوم شده بود که نور خورشيد
ترکيبي از رنگ‌هاي مختلفه
و هرکسي، با ايستادن در محيط مي‌فهميد
که نور خورشيد با خودش گرما داره
ويليام هرشل از خودش پرسيد
که آيا بعضي‌ از رنگهاي نور گرماي بيشتري از بقيه رنگ‌ها دارن؟
ذات يک نابغه علمي در پرسيدن اون چيزهاييه
که بقيه ما بدون سوال پذيرفتيم
و بعد آزمايش مي‌کنه
دماسنجي که هرشل در بيرون طيف قرار داد
ابزار نظارتش بود
ناظر در هر آزمايشي
هميشه عامليه که خارج از شرايط آزمايشه
اين طوري، اگر چيزي که آزمايش مي‌کنيد
واقعا به مشاهدتون مرتبط باشه متوجه ميشيد
در آزمايش هرشل
ارتباط بين رنگ
و دما مورد آزمايش قرار مي‌گرفت
پس ابزار نظارتش يک دماسنج بود
بالاي يک صفحه سفيد
که اصلا نور خورشيد نمي‌ديد
بازم همون صدا
صداي چيه؟
باشه، نور قرمز از نور آبي گرم‌تره
کشف جالبيه اما کلا انقلابي نيست
نه، دماسنجت ايرادي نداره
تو الان نوع جديدي از نور کشف کردي
هرشل اولين کسي بود که وجود ديده‌ نشده‌اي رو تشخيص داد
که درست زير قسمت قرمز طيف، در انتظار بود
(به خاطرهمين بود که بهش گفتند اينفرارد (فروسرخ
اينفرا، کلمه لاتين به معناي زيره
اين نور نامرئيه
چشمهاي ما به اين نوع نور حساس نيست
اما پوست ما، به صورت گرما حسش مي‌کنه
حالا، اين شد يه کشف واقعا بزرگ
اما هنوز رازهاي بزرگتري
در اعماق نور، پنهان بود
حدودا همون موقعي که ويليام هرشل
داشت نور مادون قرمز رو در پذيرايي‌اش در انگليس کشف مي‌کرد
پسر جواني به نام جوزف فرانهوفر
اسير بيگاري مايوس‌کننده‌اي بود
اون بالاي ديگي از مواد شيميايي سمي مي‌ايستاد
و جوري هم ميزد که تمومي نداشت
جوزف در ?? سالگي يتيم شده بود
و به ارباب سختگيري سپرده شده بود به نام وايشلبرگر
آينه ساز سلطنتي
اون از به مدرسه رفتن جوزف جلوگيري مي‌کرد
در عوض، جوزف روزها
در کارگاه شيشه‌سازي مشغول به کار بود
و شبها به کارهاي خونه ارباب مي‌رسيد
بجنب، احمق
و يادت باشه، مطالعه ممنوع
تا اينکه بزرگترين ضربه به جوزف وارد شد
خونه وايشلبرگر فرو ريخت
ماکسيميليان پادشاه آينده باواريا
سريعا خودش رو به صحنه فاجعه رسوند
تا اگه کمکي از دستش برمياد، انجام بده
ماکسيميليان به خاطر اهميت دادن
به افراد مشهور بود
که براي زمان خودش خيلي عجيب بود
با جلب توجه پادشاه آينده باواريا
جوزف فرانهوفر جوان
روزنه‌اي به جهاني متفاوت پيدا کرد
و نه فقط براي خودش
شاهزاده ماکسيميليان به جوزف پول داد
و از مشاور اختصاصيش خواست
تا هرجا نياز بود کمک‌هاي بيشتري
به پسر بکنه
وايشلبرگر به سو استفاده از از جوزف ادامه داد
و از مدرسه رفتنش جلوگيري کرد
اما مشاور شاهزاده مداخله کرد
و به جوزف سمتي در انجمن اپتيک پيشنهاد کرد
اين اشاره کوچک مهرباني واقعا جواب داد
وقتي ?? ساله بود
جوزف فرانهوفر، پيشتاز طراحي لنز
تلسکوپ و تجهيزات اپتيکي
با کيفيت بالا، در سطح جهان بود
کارخانه او اينجا، در دير قديمي بنديکتبورن قرار داشت
در اوايل قرن ??
اين تکنولوژي بسيار بالا و فوق سري‌اي بود
راهبان بنديکتي پيشين
پيمان رازداري بسته بودند
اين رسم محلي
و توانايي محدود کردن دسترسي
به کارخانه فرانهوفر
بهش اجازه داد تا رموز کار و تجارت
رو تحت کنترل داشته باشه
فرانهوفر در حال تجربه کردن منشورها بود
تا بهترين نوع شيشه رو براي لنزهاي دقيق پيدا کنه
اون با خودش فکر کرد، چطور ميتونه ديد بهتري
روي طيفي که منشورها توليد مي‌کنند، داشته باشه؟
فردريش، تئودوليت (دوربين مهندسي) رو به من بده، لطفا
خب، توي اين مدتي که فرانهوفر داره تئودوليت رو نصب مي‌کنه
- که يه جور تلسکوپه -
ميخوام يه چيزي توي يه بخش ديگه‌اي از صومعه بهتون نشون بدم
شنيدن امواج صوتي خيلي قشنگه
تصور کنيد چقدر ديدنشون مي‌تونه قشنگ باشه
تا حالا فکر کرديد چرا لوله‌هاي ارگ، طول‌هاي متفاوتي دارن؟
يه کليدو فشار ميدم
اين هواي فشرده رو
به لوله خاصي مي‌فرسته
که امواج صوتي توليد مي‌کنه
اگر مي‌تونستيم امواج صوتي رو چند صد باري کند کنيم
اين طوري به نظر مي‌رسيدند
طول لوله
طول موجي که مي‌تونه درش جا بگيره رو
تعيين مي‌کنه
يه لوله کوتاه، بهتون موج صوتي کوتاه ميده
امواج صوتي کوتاه صداي زيرتر يا فرکانس بالاتري دارن
بيايد موج‌ها رو متوقف کنيم تا ديد بهتري داشته باشيم
فاصله بين دو موج مجاور
طول موج ناميده ميشه
يه لوله بلند بهتون موج صوتي بلندي ميده
با صداي بم‌، يا فرکانس پايين‌
همراهان عزیز سینمافریک, متاسفانه پیج اینستاگرام ما بعد شش سال فعالیت توسط اینستاگرام غیرفعال شده, لطفا برای حمایت از ما پیج جدید رو دنبال کنید: Cinema.freakz
"دست‌نوشته قرون‌وسطايي اين موسيقي، "کارمينا بورانا
درست در همين صومعه کشف شد
امواج صوتي نمي‌تونن در خلا حرکت کنن
اونها براي انتقال به ماده احتياج دارن
مثل مولکول هوا، آب يا سنگ
اما امواج نوري مستقل حرکت مي‌کنن
اونها مي‌تونن در فضاي خالي حرکت کنن
و سريع
ميليون‌ها بار سريع‌تر از امواج صوتي در هوا
و طول موج نوري که ما مي‌بينيم
خيلي کوتاه‌تر از امواج صوتيه
حدود ??هزار امواج نوري
مي‌تونن اينجا جا بگيرن
اوه، آره
فرانهوفر
درست به موقع
از دستش نداديم
درست همونطور که طول موج صوت
تن صدايي که مي‌شنويم رو تعيين مي‌کنه
طول موج نور
رنگي که مي‌بينيم رو مشخص مي‌کنه
اما يه منشور چجوري رنگهاي پنهان
در يک شعاع نور خورشيد رو پخش مي‌کنه؟
وقتي نور در هوا يا فضا حرکت مي‌کنه
همه رنگهاش با يک سرعت حرکت مي‌کنن
اما وقتي با زاويه‌اي به يک شيشه مي‌خوره
سرعت نور کم ميشه و تغيير جهت ميده
درون منشور
هر نور با سرعت متفاوتي حرکت مي‌کنه
در شيشه، نور بنفش
که کوتاه‌ترين موج قابل مشاهده رو داره
بيشتر از نور قرمز کند ميشه
که بلندترين موج رو داره
اين تغييرات سرعت
رنگ‌ها رو از هم تفکيک مي‌کنه
موج‌هاشون رو
با کمي اختلاف زاويه پخش مي‌کنه
منشور اينطوري کار مي‌کنه
اگه مي‌بينيد بي‌جهت احساساتي شدم
به خاطر اينه که جوزف فرانهوفر در شرف انجام کاريه
که آيزک نيوتون مي‌تونست انجام بده، اما نداد
و اين اثر فوق‌العاده‌اي
در جريان زندگي خود من داره
شما شاهد پيوند
فيزيک و اخترشناسي هستيد
تولد رشته علمي خود من
اخترفيزيک
نوشته شده به زبان نور
در اون خطوط سياه عمودي
رمز پنهاني هست
فرانهوفر بهشون نگاه کرد و فکر کرد
چرا؟
رمزي که از جهاني بيگانه
به ما ميرسه
چه پيامي
توي اين خطوط تيره عمودي نوشته شده؟
صد سال تفکر
پرسش و تحقيق براي شکستن رمزش سپري شد
دوست داشتنيه، نه؟
چرا؟
ساختار دقيق زيبايي چند لايه‌ست
شيمي زمين و اتمسفرش
تکامل حيات
انشعاب‌هاي گسترده بسيار
فقط بياييد يکيشون رو سطحي بررسي کنيم
رنگهاي طبيعت که ما رو خيره مي‌کنند
واقعا چه اتفاقي داره مي‌افته؟
چطور قرمز، آبي
اين پالت متحير کننده رنگ‌هاي طبيعت
چطور اتفاق مي‌افتن؟
امواج نوري خورشيد با طول‌هاي متفاوت
به زمين مي‌تابند
گلبرگ‌هاي اين گل‌هاي خاص
تمام طول موج کم انرژي
و بلند قرمز رو جذب مي‌کنند
اما گلبرگ‌ها طول موج
کوتاه‌تر و با انرژي بالاي آبي رو بازتاب مي‌دهند
تعامل نور ستاره و گلبرگ
يا آب، يا ون گوگ
چيزيه که آبي رو به وجود مياره
بلندترين موج
که ما به صورت قرمز مي‌بينيم
کم‌ترين انرژي رو داره
رنگ، روشيه که چشم ما
براي تصوير کردن انرژي امواج نوري داره
يک غروب
يک پرچم
چشم‌هاي محبوب شما
اون ماشين براق جديد
حسي که منتقل مي‌کنند
وقتي اتفاق مي‌افته که چيزي در درون شما
توسط ترکيب خاصي از فرکانس
و انرژي امواج نوري، تحريک ميشه
و پيام رمز؟
اون خطوط سياه عمودي
توي طيف فرانهوفر؟
چي باعثشون ميشه؟
اونها وقتي به وجود ميان
،که امواج اون رنگ‌هاي به خصوص جذب ميشن
اين در سطح ديگه‌اي از واقعيت هم اتفاق مي‌افته
خيلي کوچکتر از دنيايي که که به عمل کردن درش عادت کرده‌ايم
براي رسيدن به اونجا بايد ??ميليارد بار
از چيزي که هستيم کوچکتر بشيم
هر کدوم از اين اتم‌ها رو مي‌تونيم انتخاب کنيم
اما بيايد اتم هيدروژن رو برداريم
اتم هيدروژن بيشترين فراواني رو
در کيهان داره
و ساده‌ترينه
فقط يک الکترون داره
و تنها يک پروتون
ما به قلمرو کوانتوم وارد شديم
که مشابه
تجربيات معمولي بشر نيست
عقل سليم، اينجا به هيچ وجه به کار نمياد
براي مثال اتم هيدروژن رو ببينيد
در يک اتم، يک الکترون
بين اوربيتال‌ها وجود نداره
الکترون از اوربيتالي ناپديد
و روي اوربيتال ديگه‌اي دوباره ظاهر ميشه
مثل اينه که آسانسوري رو از طبقه دوم
به طبقه چهارم ببريد اما بين طبقات حضور نداشته باشيد
و يک چيز ديگه
آسانسورهاي کوانتومي فقط در طبقه‌هاي خاصي توقف مي‌کنن
اندازه مدارهاي الکتروني به شدت محدوده
،و براي اتم‌هاي هر عنصر متفاوت
به خاطر همينه که عناصر گوناگون‌اند
شيمي هر چيزي با مدارهاي الکتروني‌اش
مشخص ميشه
نيرويي که الکتروني رو در مدار نگه ميداره
ربطي به جاذبه نداره
اين نيروي جذب الکتريکيه
الکترون در حلقه‌اي مواج
به دور هسته مرکزي اتم هيدروژن مي‌رقصه
و جهش‌هايي کوانتومي از مداري به مدار ديگه، انجام ميده
به بالا يا پايين
هر چه قدر مدار بزرگتر
انرژي يک الکترون بيشتر
يک الکترون
بايد انرژي بگيره تا به مدار بزرگتري بره
و بايد انرژي از دست بده تا به پايين برگرده
هر جهش به سمت بالا وقتي به وجود مياد
که اتم، موج نوري رو جذب کنه
اما ما هيچ نظري نداريم که چه چيزي باعث جهش رو به پايين ميشه
چيزي که مي‌دونيم اينه که اين جهش‌ها هميشه موج نوري توليد مي‌کنند
که رنگش با اختلاف انرژي بين اوربيتال‌ها
منطبقه
سطح خورشيد، موج نور همه رنگها رو ساطع مي‌کنه
اگر به نور خورشيد از درون يک منشور نگاه کنيد
طيفش رو مي‌بينيد
وقتي طيف رو با يک تلسکوپ بزرگ کنيد
همونطور که جوزف فرانهوفر انجام داد
پرده از رقص الکترون
درون اتم برمي‌داريد
وقتي انرژي الکترون کم شد
و به اوربيتال پايين‌تري افتاد
موج نوري که ساطع مي‌کنه پراکنده ميشه
بيشترش به ما نمي‌رسه
که شکافي تاريک
يا خط سياه عمودي‌اي در طيف به جا ميذاره
اين خطوط تيره سايه‌هايي هستند
که اتم‌هاي هيدروژن
در اتمسفر خورشيد درست مي‌کنند
اتم‌هاي سديم سايه‌هاي متفاوتي مي‌اندازن
الکترون‌هاي اونها به ساز ديگه‌اي مي‌رقصن
يک دانه نمک خوراکي ترکيبيه از
اتم‌هاي سديم و کلورين
ده ميليون ميليارد از اونها
در يک دانه نمک
دارن ديوانه‌وار مي‌رقصن
و يک اتم آهن با ?? الکترون
به يک تئاتر موزيکال پرخرج
در برادوي ميمونه
وقتي با طيف‌بين به يک ستاره نگاه کنيد
خطوط تيره همه عناصري رو مي‌بينيد
که در اتمسفرش وجود دارند
طيف هر چيزي رو به من نشون بديد
چه اينجا روي زمين باشه يا روي يک ستاره دور
تا بهتون بگم از چي ساخته شده
خطوط فرانهوفر امضاهاي اتمي‌ عناصر
در سرتاسر کيهان هستند
مثل همه افشاهاي بزرگ
در تاريخ علم، اين مورد راهي
به معماهاي جديدتر و عميق‌تر باز کرد
و معلوم کرد که
رازهاي بيشتري در نور، نهفته است
وقتي جوزف فرانهوفر منشور رو با تلسکوپ تلفيق کرد
و اون رو به سمت آسمان گرفت
ستاره‌ها رو خيلي بيشتر به ما نزديک کرد
وقتي تنها ?? سال داشت
به بيماري کشنده‌اي دچار شد
شايد اين نتيجه مجاورت زودهنگام و بلندمدتش
با مواد شيميايي سمي در شيشه‌سازي بود
آدم هيچوقت نميدونه نابغه بعدي از کجا خواهد اومد
چندتاشون رو در ويرانه‌اي رها مي‌کنيم؟
شاهزاده و حکومتش بي‌اندازه از اون رفتار مهربانانه
با يتيمي بيچاره نفع بردند
کشفيات فرانهوفر باواريا رو
از مردابي روستايي به مرکز تکنولوژي تبديل کرد
در حاليکه او در بستر مرگ بود حکومت، سخت به دنبال
حفظ ذره ذره دانش ارزشمند او
در مورد تکنولوژي بالاي شيشه اپتيکي بود
اما اين فقط مي‌تونست به فردي
با اختيارات امنيتي بالا سپرده بشه
رئيس خزانه‌داري
حکومت، تکنولوژي فرانهوفر براي ساخت
شيشه اپتيکي بي‌نقص رو نگه داشت
رازي حکومتي که ???سال دوام داشت
اين مانع بزرگي
براي کسي بود که بعدا در سفرمون ملاقاتش خواهيم کرد
اما فرانهوفر اجازه هيچ راز‌داري‌اي
در جايي که بحث تحقيقات علمي‌اش بود، نمي‌داد
اون مي‌دونست که علم براي گل دادن به آزادي احتياج داره
که درک ما از طبيعت به جهان تعلق داره
به محض اينکه فرانهوفر خطوط طيفي رو کشف کرد
هرچيزي که در موردشون مي‌دونست رو منتشر کرد
و پژواک کشف پراهميتش
هنوز طنين‌اندازه
خطوط طيفي فرانهوفر معلوم کرد که کيهان قابل مشاهده
تماما از عناصري مشابه ساخته شده
سياره‌ها
ستاره‌ها
کهکشان‌ها
خود ما و همه حيات
از جنس ستاره‌ها هستند
فرانهوفر به ما امکان داد که بفهميم
چه چيزي در اتمسفر دنياهاي ديگه‌ست
و در کهکشان‌هايي که ميليونها سال نوري دورترند
خطوط طيفي نه تنها ترکيب اجرام دورتر
رو مشخص کرد بلکه حرکتشون
به سمت ما يا بر خلاف ما رو معلوم کرد
با استفاده از اين خطوط ما متوجه شديم که جهان ما در حال انبساطه
اما شايد بزرگترين کشف طيف‌سنجي
کشف چيزيه که قابل ديدن نيست
جهان پنهان ماده تاريک
شش برابر پرجرم‌تر از کيهان شناخته شده
ماده تاريک از ماده‌اي اسرارآميز تشکيل شده
که هيچ نوري منتشر، بازتاب يا جذب نمي‌کنه
به خاطر جاذبه‌اش، فقط مي‌دونيم که وجود داره
جاذبه‌اي که تمام کهکشان‌ها رو به خودش مي‌کشه
و به ستاره‌هاي قابل رويت درونشون سرعت ميده
بيشتر از اون چيزي که چشم ما ببينه، نور وجود داره
محدود کردن دريافتمون از طبيعت به نورهاي مرئي
مثل شنيدن موسيقي
تنها در يک اکتاوه
خيلي بيشتر از اين وجود داره
اونها فقط از نظر طول موج متفاوتند
اما در گستره‌اي بسيار بزرگ
براي مثال، نور مادون قرمز
اون نوعي که ويليام هرشل کشف کرد
يا اشعه ايکس
يا امواج راديويي
يا اشعه گاما
اينها فقط شيوه‌هاي متفاوت براي ديدن يک چيز نيست
اين انواع ديگر نور
اجرام و پديده‌هاي مختلفي رو در کيهان آشکار مي‌کنن
در اشعه گاما، براي مثال، مي‌تونيم انفجارهاي اسرارآميزي
در کهکشان‌هاي دوردست ببينيم
که بدون اون از دستشون مي‌داديم
و در نور ماکروويو مي‌تونيم گذشته رو
از زمان تولد جهان ببينيم
ما تازه چشمهامون رو باز کرديم
« ما را در تلگرام و اینستاگرام دنبال کنید » [ TG : @cinemaafreak - IG : Cinema.freakz ]
« ارائه ای از سینمافریک مرجع بزرگ فیلم و سریال بدون سانسور » [ CinemaFreak.Net ]