« ارائه ای از سینمافریک مرجع بزرگ فیلم و سریال بدون سانسور »
ما در يک سطح از هستي زندگي مي‌کنيم، اما باز هم هستند
اين ابعاد پنهان واقعيت، همه جا هست
خيلي دور، در فاصله سالهاي نوري
در زير پاي ما
و حتي درون من و شما
ما از اتم ساخته شده‌ايم
اتم‌هايي که در چشم شما هستند
از ستاره‌ها و کهکشان‌هاي جهان شناخته شده، بيشترند
اين براي همه اجسام بزرگتر
از نوک انگشت کوچک شما هم صادقه
من مجموعه ? ميليارد، ميليارد، ميليارد اتمي هستم
که به شکل پيچيده‌اي در اومدن، به نام نيل دگرس تايسن
شما مجموعه مشابه‌اي با اسمي متفاوت هستيد
ما اصولا اينطوري به خودمون فکر نمي‌کنيم
چون اين سطح از واقعيت، وراي قلمرو ادراکات ما قرار داده
اما اجازه نميديم ما رو متوقف کنه
ميتونيم بيشتر در شگفتي فرو بريم
هــمـراهــان عــزیـز ســیــنـما فــریــک, صــفـحـه ایــنــســتـاگـرام مــا بـا یـک و سـه مـیـلـیـون دنــبـال کـنـنـده از دســتـرس خــارج شــده, بــرای حـمایـت از مــا لـطـفـا صــفـحـه جــدیـد ایــنــسـتاگـرام مــا را دنــبــال کــنـیـد, آیــدی جدید: cinema.freakz
اتم‌ها باعث ميشن ماده کارهاي بامزه‌اي بکنه
براي فهم آب، بايد بفهميد اتمهاش چيکار مي‌کنن
هر مولکول آب
از دو اتم کوچولوي هيدروژن تشکيل شده
که به اتم اکسيژن بزرگتري متصل‌اند
H2O به خاطر همين بهش ميگيم
اگر خيلي گرم يا سرد نباشه
مولکول‌ها ميتونن روي هم بلغزن و سر بخورن
هنوز هم بين مولکول‌ها يکجور چسبندگي وجود داره
اما اونقدري نيست که اونها رو به شکل جامد دربياره
اين چيزيه که باعث مايع بودن ميشه
خورشيد آب رو گرم مي‌کنه
و با انرژي بيشتر
مولکول‌ها سريع‌تر حرکت مي‌کنند
دما يعني همين
مولکول‌ها به اندازه‌اي سريع حرکت مي‌کنند
که اتصالات ضعيفي که در کنار مولکول مجاور قرارشون داده، مي‌شکنن
اين تبخيره
هوايي که تنفس مي‌کنيم
از مولکول‌هاي نيتروژن و اکسيژن ساخته شده
با مقداري بخار آب و دي‌اکسيد کربن
!داره مياد
اين ميعانه
يک قطره، پيروزي لحظه‌اي ميعان
بر تبخيره
و تا موقعي که پايداره
کيهان کوچکيه با جهان‌هاي خودش
مخلوقات و نمايش‌هاي خودش
براي کاوش قلمرو دور افتاده
اين قطره
به سفينه‌اي احتياج داريم
سفينه‌اي با دو موتور
علم و خيال
اين يک پارامسي تک سلوليه
يکي از چندين جنگجوي کارکشته
که در قطره، در تکاپواند
اما اونها از طرفي طعمه‌اند
ديلپتوس، دشمن مرگبار پارامسي
پارامسي شايد شانس بياره و به هدف بزنه
اما اگر نياوردم هم
حرکت ارتجاعي ديواره، مقداري فاصله
بين پارامسي و دشمنش ميندازه
چي مي‌تونم بگم؟
زندگي توي يک قطره اينجوريه
اين کوچولو، تارديگراده
موجودي کوچکتر از سر سوزن
اونا رو دست کم نگيريد
تارديگرادها بيشتر از ما
روي اين سياره زندگي کردن
حدود ??? ميليون سال
به ازاي هر کدوم از ما
حداقل يک ميليارد از اونها وجود داره
اونها ميتونن هر جايي از زمين زندگي کنن
در قله‌هاي منجمد بلندترين کوهستان‌ها
در ديگ جوشان آتش‌فشان‌ها
و در منافذ عميق کف درياها
تارديگرادها اونقدر سرسخت‌اند
که مي‌تونن بدون پوشش
در خلا فضا زنده بمونن
اونها از ? بزرگترين انقراض اخير اين سياره
جون سالم به در بردن
اگر بيننده‌اي از جهاني ديگه، فکر کرد
زمين سياره تارديگرادهاس، نميشه مقصرش دونست
اگر قراره تا ته اين قطره بريم
بهتره يه تکوني بخوريم
هر برگ و مشت کوچکي خزه
صدها هزار
دهان ميکروسکوپي داره که استوماتا نام دارن
گياهان از طريق اونها نفس مي‌کشن
دي‌اکسيد کربن فرو ميدن
و اکسيژني که ما براي زندگي احتياج داريم، پس ميدن
گياهان مي‌تونن بدون ما زنده بمونن
اما ما و بقيه جانوران
بدون اونها هيچيم
گياهان از نور خورشيد تغذيه مي‌کنن
ما جانوران نمي‌تونيم اينکارو بکنيم
براي اينکه ببينيم چطوري اينکارو مي‌کنن
بايد جلوتر بريم
خودمون رو حدودا هزار بار کوچکتر کنيم
تا بتونيم وارد خزانه‌شون بشيم
جايي که چيزهاي خوب نگه مي‌دارن
(کلروفيل (سبزينه
اين مولکوليه
که نور خورشيد رو به انرژي تبديل مي‌کنه
هر کدوم از اين مربع‌ها يک سلول گياهيه
و اون ماشين‌هاي کوچولوي سبز
کارخانه‌هاي انرژيش هستن
اگر بتونيم رمز و راز کارشون رو بدزديم
جرقه انقلاب صنعتي جديدي رو زديم
اما براي جاسوسي ازشون
هنوز هم بايد نزديکتر بشيم
سفينه خيال، اين دفعه ما رو به چه دنياي
بيگانه‌اي آورده؟
اين عالميه
که درون يک قطره قرار داره
ما در يک ماموريت جاسوسي صنعتي هستيم
اگر بتونيم به رمز کار اين پروسه توليد
در اين کلروپلاست (سبزديسه)، نفوذ کنيم
بذاريد فقط بگيم کل آيندمون درست ميشه
اين کلروپلاست از نور خورشيد استفاده مي‌کنه
تا مولکول‌هاي آب رو
به اتم‌هاي هيدروژن و اکسيژن بشکنه
هيدروژن رو با دي‌اکسيد کربن ترکيب مي‌کنه
تا قند درست کنه
و اکسيژن رو به عنوان مواد زائد، آزاد مي‌کنه
براي اينکه ببينيم چطور اين اتفاق مي‌افته، بايد از اين هم جلوتر بريم
باز هم کوچکتر بشيم
داريم در مورد مقياس اتمي حرف مي‌زنيم
بينگو
اين خط مونتاژ
قلب مجموعه صنعتي مولکوليه
در سطح مولکولي
اتفاقات اونقدري سريع اتفاق مي‌افتن که نمي‌تونيم ببينيمشون
پس بايد سرعتشون رو
حدودا يک ميليارد بار، کندتر کنيم
اون مولکو‌ل‌هاي بزرگتر دي‌اکسيد کربن هستند
هر کدوم از اونها
از يک اتم کربن و دو اتم اکسيژن درست شده
وقتي نور خورشيد به مولکول سبز کلروفيل برخورد مي‌کنه
يکسري واکنش‌هاي شيميايي رو به جريان ميندازه
که مولکول‌هاي آب رو از هم جدا مي‌کنند
و الکترون‌هايي پرانرژي آزاد مي‌کنند‌
و اين تازه شيفت روزه
وقتي نور خورشيد چرخه انرژي ورودي رو تغذيه مي‌کنه
شيفت دومي هم هست که شب و روز
با انرژي خورشيدي ذخيره، کار مي‌کنه
انرژي اکترون‌هاي آزاد به کار گرفته ميشه
تا دي‌اکسيد کربن با هيدروژن آب ترکيب بشه
محصول نهايي قنده، که انرژي خورشيدي رو ذخيره مي‌کنه
کلروپلاست يک جمع‌کننده انرژي
سه ميليارد ساله‌ست
اين باتري خورشيدي ميکروسکوپي
چيزيه که همه جنگلها و دشتها
و پلانکتون‌هاي دريا رو به پيش مي‌بره
و جانوران
از جمله ما
زيست کره قدرت گرفته از خورشيد
نيرويي ? برابر کل تمدن ما
جمع‌آوري و توليد مي‌کنه
ما در سطح شيميايي
مي‌دونيم فوتوسنتز چطور کار مي‌کنه
مي‌تونيم اين فرآيند رو در آزمايشگاهي بازسازي کنيم
اما در اين زمينه به خوبي گياهان نيستيم
و تعجب‌آور هم نيست
وقتي ببينيم طبيعت ميلياردها ساله که توي اين کاره
و ما تازه شروع کرده‌ايم
اما اگر بتونيم
رمز کار فوتوسنتز رو بفهميم
تمام منابع ديگه انرژي
که امروزه بهشون وابسته‌ايم
ذغال‌سنگ، نفت، گاز طبيعي
منسوخ خواهند شد
فوتوسنتز نهايت انرژي سبزه
هوا رو آلوده نمي‌کنه
و در واقع خنثي‌کننده کربنه
فوتوسنتزهاي مصنوعي در مقياس‌هاي به اندازه کافي بزرگ
مي‌تونن اثرات گلخانه‌اي‌ رو کاهش بدن
که باعث تغييرات آب و هوايي خطرناکي‌اند
اوه اوه، اينجا داره بخار ميشه
وقتشه از اينجا بريم
چقدر زندگي يک قطره زودگذره
در سرماي شب، از هوا متراکم ميشه
که با گرماي روز ناپديد بشه
و ساکنينش چي، تارديگرادها؟
اونا چيزيشون نميشه
اونا مي‌تونن سالها بدون آب، ادامه بدن
تصورش سخته
اما گياهان، سطح زمين رو
صدها ميليون سال پوشونده بودن
تا اينکه اولين گلشون رو به وجود آوردن
حدود ???ميليون سال پيش بود
کمي قبل از نابود شدن دايناسورها
دنياي ما احتمالا اون موقع، جاي نسبتا کسل‌کننده‌اي بوده
که پر بوده از رنگهاي سبز و قهوه‌اي
آره، درخت‌هاي غول‌پيکر و سرخس‌ها و زندگي‌هاي گياهي ديگه‌اي وجود داشته
اما اثري از بنفشي يک زنبق
يا سرخي يک رز قرمز قرمز، نبوده
ارکيده‌ها در بين اولين گونه‌هاي گل‌دهنده
بودند که روي زمين ظاهر شدند، که متنوع‌ترين هم هستند
داروين مخصوصا
مسحور ارکيده ستاره‌اي ماداگاسکاري شده بود
گلي که گرده‌هاش، در ته يک
مهميز خيلي بلند و نازک قرار داره
براي آزمايش يک نظريه، هيچ چيز قوي‌تر از
قدرت پيشگويانه خود نظريه نيست
در مبناي تئوري تکامل داروين
از طريق انتخاب طبيعي
داروين فکر کرد جايي
در جزيره ماداگاسکار، بايد حشره‌هاي پرنده‌اي
با نوک‌هايي به‌طور غيرطبيعي بلند وجود داشته باشه
اونقدري بلند که به گرده‌ها برسه
کسي تا حالا همچين موجودي نديده بود
اما داروين اصرار داشت
که بايد موجودي وجود داشته باشه که با اين توضيح جور دربياد
افراد کمي در اون زمان باورش کردند
بيش از ?? سال بعد بود
که ثابت شد حق با داروين بوده
Morgan's Sphinx در ????، بيد شاهين بزرگي، به نام
در ماداگاسکار کشف شد
به دنبال بوي ارکيده ستاره‌اي
بيد، گرده‌ها رو با نوک بلندش مي‌مکد
درست همونطوري که داروين انتظار داشت
حتي جالب‌تر اينکه مورگان اسفينکس زماني پيدا شد
که در نظر داشته باشيد ?? درصد
جنگل‌هاي باراني ماداگاسکار از بين رفته بود
در اين سالها، از زمان پيش‌بيني معروف داروين
اين گونه پروانه مي‌تونست به راحتي به همراه بقيه گونه‌ها
منقرض بشه
هر کدوم از اونها، مصرع بي‌نظيري از شعر زندگيند
که طي نسلها تکامل، به زبان اتم‌ها نوشته شده‌اند
آه، عطر ياس بنفش
اين از اون بوهاييه
که عالمي از ارتباطات رو فعال مي‌کنه
همه اون تابستون‌هاي سالها قبل
اما چطور اين اتفاق مي‌افته؟
چطور يک بو، فيلمي رو در سر شما به راه ميندازه؟
اين چيزي نيست که بتونيم ببينيم
ممکنه موجي از انرژي باشه، مثل نور؟
يا يه جور ذره ميکروسکوپيه؟
در واقع يک مولکوله
هر بويي که به مشاممون برسه، خواه از نون سوخته بياد
بنزين، يا دشتي از ياس
ابري از مولکول‌هاست
اين مولکول‌ها شکل‌هاي خاصي دارند
وقتي اونها رو تنفس مي‌کنم
مجموعه خاصي از سلول‌هاي گيرنده در بيني من رو تحريک مي‌کنن
به دنبالش سيگنالي الکتريکي به سمت مغزم ميره
که بو رو به عنوان ياس شناسايي مي‌کنه
بوهاي ديگه با مولکول‌هايي ديگه
و شکل‌هايي متفاوت حمل ميشن
اما وقتي گلي رو بو مي‌کنم يا دود يک آتش
يا روغن موتور
خيلي اوقات غرق خاطرات ميشم
چرا اينجوريه که چيزي به سادگي رايحه يک گل
مي‌تونه خاطرات قوي‌اي رو زنده کنه؟
اين بايد به نوعي که مغز ما تکامل پيدا کرده، مربوط باشه
حس بويايي ما وقتي به کار مي‌افته
که عصب بويايي درون مغز ما تحريک بشه
اين عصب خيلي نزديک آميگدالا (بادامه) قرار داره
ساختاري که براي تجربه ما از احساسات، ضروريه
اين عصب به هيپوکمپوس هم خيلي نزديکه
که به ما در شکل دادن خاطرات کمک مي‌کنه
اين شبکه نورون‌ها که سيگنال بويايي رو
از بيني من به مغزم مي‌بره
طي صدها ميليون سال تکامل، به دقت تنظيم شده
اين يک مکانيزم زنده‌ مونده
که در برابر خطرات به ما هشدار ميده يا امنيت ما رو تامين مي‌کنه
اگر بتونيد مهاجم رو
قبل از اينکه براي حمله نزديک بشه، تشخيص بديد
يا آتش رو قبل از به دام افتادن در جنگل پيش‌بيني کنيد
شانس خيلي بهتري براي زنده موندن
و انتقال ژن‌هاتون به نسل بعدي داريد
اين رايحه دوست‌داشتني از اين دشت گل
ترکيب خاصي از سيگنال‌هاي عصبي رو به کار مي‌اندازه
فقط و دقيقا اين ترکيبه که مي‌تونه
قفل جعبه خاطره ياس‌ها رو در مغز من بشکنه
داريد فکر مي‌کنيد اونها مال کيه؟
شايد بعدا فهميديم
اما اول، عالم پنهان ديگه‌اي منتظر ماست
گياهان به آرومي نفس مي‌کشند
مولکول‌هاي دي‌اکسيد کربن رو فرو ميدن
و مولکول‌هاي اکسيژن رو پس ميدن
و من برعکسش رو انجام ميدم
بر عکس بلورهاي برف و اثر انگشت
اتم‌ها و مولکول‌هاي هم نوع
عينا شبيه همند
با هر نفسي که مي‌کشيم
به اندازه ستاره‌هاي تمام کهکشان‌هاي قابل مشاهده
مولکول به درون مي‌کشيم
و هر نفسي که بيرون ميديم در هوا به گردش درمياد
و به تدريج در سراسر قاره‌ها مخلوط ميشه
و در اختيار موجودات ديگه‌اي قرار مي‌گيره که تنفس کنند
با من نفس بکشيد
همه ما در همين لحظه، ??? ميليون مولکول تنفس کرديم
که زماني از شش‌هاي افراد ديگه‌اي گذشته بودند
که قبل از ما زندگي مي‌کردند
بهش فکر کنيد... اين به نوعي تناسخ اتمي
پيوند ديگه‌اي به نياکان دور ماست
از جمله‌ اونهايي که براي اولين بار ما رو
در مسير کشف دنياهاي ديده نشده، قرار دادند
اين دنياها به اندازه من و شما، واقعي‌اند
و ما رو در بر گرفته‌اند
لحظه‌اي بود که ما به شيوه جديدي
از فکر کردن و ديدن، چشم باز کرديم
حدودا ???? سال پيش اتفاق افتاد
در جزاير يوناني
که بين امپراطوري‌هاي غرب و شرق قرار داشتند
اونجا، بازرگانان، توريستها، و دريانوردان به آزادي با هم مراوده داشتند
افسانه‌هاي شاهان و خدايان بزرگ رو رد و بدل مي‌کردند
در شهرها و شهرک‌هاي ايوني مثل ميلتوس، که ترکيه امروزيه
پايه‌اي‌ترين عناصر شيوه زندگي کنوني ما
براي اولين بار ظهور پيدا کرد
اينجا، براي اولين بار، نمايش جنبه‌هاي مختلف زندگي
توسط جمعي حرفه‌اي، با انتظار برانگيختن چيزي عميق
در قلب تماشاچيان
يا تنها به خنده انداختن اونها
ساخته و اجرا شد
اولين نمايش‌ها، درام‌ها و کمدي‌ها، اجرا شد
در اينجا ايده بنيادي جديدي هم شکل گرفت
دولتي از مردم
اولين آگاهي‌ها از دموکراسي که به نسبت الان ناکامل بود
و اين انديشه که شهروند معمولي
از حقوقي قطعي برخورداره
از اين زمان و مکان به ما رسيد
اما در نظر من، انقلابي‌ترين نوآوري
که از اين جهان باستاني به ما رسيد، اين ايده بود
که رخدادهاي طبيعي، جزا يا پاداش
از طرف خدايان دمدمي مزاج نيست
عملکرد طبيعت مي‌تونست بدون دخالت دادن ماورا الطبيعه
توضيح داده بشه
اولين فردي که اين فکر رو بيان کرد
مردي بود به نام تالس
وقتي رعد و برقي مي‌زد يا زمين‌لرزه مي‌شد
به اين خاطر نبود که کاري کرديد، که خدايان خيلي سخت‌گير
رو ناراحت کرده باشيد
نه، اين نتيجه روندي طبيعي بود
که قادر به فهميدنش نبوديم
گرچه هيچکدوم از کتاب‌هايي که ميگن نوشته بود، باقي نمونده
تالس چراغي روشن کرد که تا همين امروز روشنه
ايده کيهاني خالي از بي‌نظمي
جهاني که با قوانين طبيعت اداره ميشه
که قطعا مي‌تونيم بفهميمش
سرگذشت حماسه‌ايه که در ذهن تالس شروع شد
فقط يک قرن بعد از مرگ تالس
يک نابغه ديگه ظهور کرد
و او، بيش از همه
اولين کسي بود که وجود دنياهايي
پنهان که ما رو در بر گرفته بودند رو کشف کرد
دموکريت از اهالي ابدرا يک دانشمند واقعي بود
مردي شديدا مشتاق فهميدن کيهان
و تفريح کردن
اون کسي بود که يکبار گفت: زندگي بدون مهماني
مثل جاده‌اي بي‌پايانه که انتهايي نداره
يعني، همين بود؟
همش همين؟
فقط مشتي اتم در فضايي خالي؟
آره
خب، بهش فکر کنيد
دنيا بايد از بي‌شمار
ذره غيرقابل تقسيم در فضايي خالي ساخته شده باشه
وگرنه، هيچ چيزي نمي‌تونه حرکت يا رشد کنه، تقسيم بشه يا تغيير کنه
بدون اتم‌ها
و فضايي خالي که درونش حرکت کنند
دنيا جايي جامد، ساکن و مرده بود
پس ناراحت نباشيد، دوستان من
تنها به بي‌نهايت امکاني فکر کنيد
که از چيدمان‌هاي مختلف اين اتم‌‌ها وجود داره
به سلامتي اتم‌ها
در اين جام و اين شراب
و خنده‌اي که با وجودشون ممکن شده
پراکنده در ميان سفال جام
دانه‌هاي معدني ميکروسکوپي هستند
انواع مختلف بلور
هر کدوم با ساختار اتمي منحصر به خود
ساختارهاي معدني فوق‌العاده‌اند
اما نمايش‌هاشون محدوده
يک دانه کوارتز، شبکه‌اي از ? اتم يکسانه
که بدون تغيير، پشت سر هم تکرار شده
حتي شبکه معدني نسبتا پيچيده‌اي مثل توپاز
تشکيل شده از حدود ?? اتم
فقط مي‌تونه ساختار اتمي يک شکلي رو
بارها و بارها تکرار کنه
براي بردن ماده به يک بعد ديگه
براي آزاد کردنش از بند بي‌نهايت تکرار
به اتمي احتياج داريد که از هر طرف قادر به اتصال باشه
هم به اتم‌هاي مثل خودش
و هم به انواع ديگه اتم
اتم کربن رو ببينيد
عنصر اساسي حيات بر روي زمين
چرا؟
کربن خاصه، به خاطر اينکه در يک زمان
ميتونه به ? اتم ديگه متصل باشه
ميتونه به خيلي انواع ديگه اتم
و به اتم‌هاي کربن ديگه متصل بشه
ميتونه تشکيل حلقه بده
و با در هم رفتن زنجيره‌اي رو شکل بده
مولکول‌هايي رو بسازه که از هر بلوري پيچيده‌تره
هيچ اتم ديگه‌اي اين انعطاف‌پذيري رو نداره
حتي اتم‌هاي ديگه‌اي که خواص شيميايي مشابهي دارند
مثل سيليکون
نمي‌تونن آرايش‌هاي مولکولي اعجاب‌ آوري مثل کربن
درست کنن
مولکول‌هاي مبتني بر کربن که بهشون پروتئين ميگيم
مولکول‌هاي حيات
رسما صدها هزاران اتم دارند
اتم‌هاي کربن ستون فقرات مولکول‌هايي هستند
که هر نوع حياتي رو بر روي زمين فراهم کرده‌اند
از جمله حيات ما
اين فرق سنگ‌ها و موجودات زنده است
حيات ميتونه مولکول‌هاي عظيمي
در اندازه‌ها و پيچيدگي‌هاي حيرت‌آور توليد کنه
دست ماده رو در بداهه‌سازي
تکامل
و حتي دوست داشتن، باز بگذاره
همراهان عزیز سینمافریک, متاسفانه پیج اینستاگرام ما بعد شش سال فعالیت توسط اینستاگرام غیرفعال شده, لطفا برای حمایت از ما پیج جدید رو دنبال کنید: Cinema.freakz
بي‌خيال، پدر
اون اصلا واقعا لمسش نکرد
در زندگي هرروزه جهان ما
در مقياس اتم‌ها
جسم‌هاي مادي هيچوقت واقعا تماس پيدا نمي‌کنن
هر اتم، هسته‌اي کوچک در مرکزش داره
که توسط ابري الکتروني از خطوط نيرو، محاصره شده
وقتي اتم‌ها به همديگه ميرسن
ابرهاي الکتروني پسر
ابرهاي الکتروني دختر رو پس ميزنن
بيش از ??.? درصد ماده هر اتم
در هسته اون جمع شده
هسته رو ابري الکتروني در بر گرفته
که ميدان نيروي نامرئي‌اي توليد مي‌کنه
و مثل يک جذب کننده ضربه عمل مي‌کنه
وضعيت ابر الکتروني
ذات يک اتم رو مشخص ميکنه
در تعامل عادي چيزها بر روي زمين
هسته‌ها هرگز با هم تماس پيدا نمي‌کنند
ما احساس تماس پيدا مي‌کنيم
اما در واقع اين ميدان‌هاي نيروي نامرئي ماست
که روي هم مي‌افتن و همديگه رو دفع مي‌کنن
هسته در مقابل بقيه اتم
خيلي کوچيکه
اگر اتمي به اندازه اين کليساي جامع بود
هسته‌اش به اندازه اون ذره گرد و غبار بود
بيشتر اتم فضاي خاليه
براي فهم ذات ماده
بايد باز هم جلوتر بريم
به جايي ???هزار برابر کوچکتر از اتم
هسته‌ اتم
ساده‌ترين و بيشترين اتم
در کيهان، هيدروژنه
هسته‌اش يک تک پروتونه
که باعث ميشه هيدروژن عنصر شماره ? باشه
ابرهايي که اونو فرا گرفته
قلمروهاي الکترون تنهاي اتم هستند
که اجازه داره درشون حرکت بکنه
وقتي هسته‌اي با ? پروتون داشته باشيد چي ميشه؟
پروتون‌ها همديگه رو دفع مي‌کنن
براي اينکه اونها در هسته در کنار هم نگه داريم
به ذرات ديگه‌اي احتياج داريد به نام نوترون
کار اونها اينه که نذارن
پروتون‌ها از کنترل خارج بشن
اونها پروتون‌ها رو
با نيروي قوي و جذب کننده هسته‌اي، احاطه کردن
هسته‌اي با ? پروتون، ميشه عنصر شماره ?
در غير اينصورت به هليوم هم شناخته ميشه
هسته‌اي با ? پروتون ميشه عنصر شماره ?
که کربنه
سنگ‌بناي بنيادي حيات
هسته اتم طلا ?? پروتون داره
اونها ?? الکترون رو
در ابرهايي به دور هسته، جذب مي‌کنن
نحوه‌اي که نور با اون الکترون‌ها تعامل ميکنه
باعث درخشش طلا ميشه
براي هر پروتون اضافه در هسته
احتياج به مقدار کافي نوترون هست، تا در کنار هم باقي بمونن
تا يه حدي
حد بالايي براي تعداد نوترون‌هايي
که در درون يک هسته‌ ميتونيد جا بديد
قبل از اينکه ناپايدار بشه، وجود داره
من جايي رو مي‌شناسم
که هسته‌هاي اتم‌هاي مختلف
در واقع همديگرو لمس مي‌کنن
خورشيد جسمي جامد به نظر ميرسه
اما اينطور نيست
اونقدري گرمه که همه اتم‌هاش
هميشه در حالت گازي به سر ميبرن
پيوندهايي که اتم‌ها رو به هم متصل ميکنه
تا در روي زمين جامدات و مايعات رو تشکيل بدن
به حدي قوي نيستن
که گرماي سوزان خورشيد رو تحمل کنن
اون قوس‌هاي تابان گاز
که زمين در مقابلشون خيلي کوچيکه
توسط خطوط ميدان مغناطيسي هدايت ميشن
که از زير سطح خورشيد، سرچشمه ميگيرن
چرا اينقدر خورشيد داغه؟
چون گرانش شگفت‌انگيز خودش
اتم‌هاش رو در هم ديگه له ميکنه
انرژي گرانش
به انرژي اتم‌هاي در جنب و جوش تبديل ميشه
حرارت همينه
هر چه بيشتر به عمق خورشيد بريم
فشار بيشتر
و دما بالاتر ميره
در قلب خورشيد
اتمها به حدي سريع حرکت مي‌کنن
که وقتي با هم برخورد مي‌کنن، ذوب ميشن
هسته‌ها تماس پيدا مي‌کنن
خورشيد يک راکتور همجوشي هسته‌ايه
که با گرانشش استوار مونده
تعادلش بين کشش دروني جاذبه
و فشار گازهاي داغ خارج شونده
اين تعادل ميليارها سال دوام داشته
پايداري‌اي رو فرا هم کرده
که تکامل حيات روي زمين رو ممکن کرده
در مرکز خورشيد
هم‌جوشي هيدروژن در هليوم
انرژي هسته‌اي رو به شکل فوتون‌هايي آزاد ميکنه
اين ذرات نور
به آرامي راهشون رو به سطح باز ميکنن
جايي که به عنوان نور خورشيد ديده ميشن
هليوم، خاکستر کوره اتمي خورشيده
خورشيد يک ستاره با اندازه‌اي متوسطه
مرکزش در حد ??ميليون درجه، ولرمه
به اندازه‌اي گرم هست که هيدروژن رو گداخته کنه
اما براي گداختن هليوم خيلي سرده
ستاره‌هاي زيادي در کهکشان هستند
که از اين بيشتر گرم ميشن
چون جرم بيشتر
و جاذبه بيشتري دارن
اين ستاره‌ها، هليوم رو گداخته و به عناصر سنگين‌تري تبديل مي‌کنن
مثل کربن و اکسيژن
در زمان‌هاي قديمشون
اونها به آرومي اين عناصر رو در هوا منتشر کردن
ستاره‌هاي از اين هم پرجرم‌تر
زندگي زودگذري دارن و در تحولاتي عظيم
بر اثر انفجارهاي ابرنواختري زود مي‌ميرند
در کهکشان ما، اينطور ستاره‌ها
در هر قرن يکبار به ابرنواختر تبديل ميشن
اين انفجارها خيلي از مرکز خورشيد گرم‌ترند
اونقدري گرم که عناصري مثل آهن رو
به عناصري سنگين‌تر تبديل مي‌کنن
و اونها رو در فضا پخش مي‌کنند
ابر ماژلاني بزرگ
کهکشان همسايه راه شيري ماست
در آسمان نيمکره جنوبي قابل رويته
وقتي ابرنواختري منفجر ميشه
درخشندگيش با
کل کهکشانش برابري مي‌کنه
اما تمام اون نور، تنها حدود ? درصد
از انرژي‌ايه که در انفجار آزاد ميشه
بقيه انرژي توسط رايج‌ترين
و اسرارآميزترين ذرات کيهان، حمل ميشن
ميليون‌ها از اونها، در همين لحظه دارن از درونتون رد ميشن
و با اين حال، دنبال کردن حتي يکي از اونها
ما رو به يکي از عجيب‌ترين جاهاي زمين ميرسونه
تعقيب نوترينوي وحشي
از خاص‌ترين ورزش‌هاست
مسافتي که يک نفر بايد اونها رو دنبال کنه
از عجيبي، چيزي کم نداره
به سوپر کاميوکانده خوش اومديد
تالار زيرزميني ژاپني تشخيص نوترينو
ما بيش از نيم مايل زير سطح زمين هستيم
شايد بپرسيد "خب، کدوم عقل درست و حسابي‌اي
يک رصدخونه نجومي رو تو اين فاصله از زيرزمين، پنهان ميکنه؟
اونهايي که به دنبال شکار گريزان‌ترين موجود کيهان‌اند
نوترينو
اين آرايش عظيم آشکارگرهاي نور
که ??هزار تن آب مقطر رو احاطه کرده
تله‌ايه که فقط براي گرفتن نوترينوها طراحي شده
ذرات ديگه، مثل پرتوهاي کيهاني
که بيشتر پروتونها و الکترون‌هايي هستند که از فضا مي‌بارن
نمي‌تونن از اون همه سنگي که بالاي ما قرار داده، عبور کنن
اما ماده هيج مانعي براي نوترينو نيست
يک نوترينو ميتونه از بين ???سال نوري فولاد عبور کنه
بدون اينکه از سرعتش کم بشه
نوترينوها کلا به سختي با ماده تعامل دارن
به خاطر همينه که به اين اندازه نياز داريد
تا حتي يک دونش رو بگيريد
در اون مواقع نادر که يک نوترينو
در واقع با ذره ماده‌اي معمولي برخورد ميکنه
برق شبح‌مانند و حلقه‌شکلي توليد ميکنه
ما منتظر ذره‌اي هستيم
که وزني نزديک به هيچ داره
حتي الکترون خيلي ريز
بيشتر از يک ميليون برابر بيشتر جرم داره
اونجا
وقتي ابرنواختر در ابر ماژلاني بزرگ
در ???? منفجر شد
اينجا اينطوري به نظر مي‌رسيد
يادتون باشه، ابر ماژلاني بزرگ
در نيمکره جنوبي ماست
بنابراين نوترينوها از بين
نيم مايل سنگ بالاي سر ما نيومدن
اونها بايد از بين هزاران مايل
سنگ و آهني که در زير ماست، به اين آشکارگر رسيده باشن
اما باحال‌ترين چيز اينه که اين نوترينوها
سه ساعت قبل از اينکه نور از ابرنواختر
به زمين برسه، رسيدن
اگر هيچ چيزي نميتونه سريع‌تر از نور حرکت کنه
چطور چنين چيزي ممکنه؟
اين يک ستاره مرده متحرکه
شايد نرمال به نظر برسه، اما در اعماقش
واقعه‌اي بزرگ و ناگهاني در حال اتفاق افتادنه
اين ستاره فوق غول‌آساي آبي
قبل از اين شروع کرده به منفجر شدن از درون
مثل موش‌هايي که در حال ترک يک کشتي در حال غرق شدن باشن، نوترينو‌ها
که در قلب ستاره‌ در حال انفجار توليد شده‌اند
با سرعتي نزديک سرعت نور، بر سر خارج شدن
از ميان جرمي زياد، در تنها چند ثانيه
با هم رقابت مي‌کنند
اما موج شوک گاز در حال انفجار
از ميان مرکز ستاره، به زحمت
با سرعتي معادل يک ده هزارم سرعت نور، خارج ميشه
تا نهايتا
به سطح ستاره برسه
و اون رو به ابرنواختر ????اي تبديل بکنه
انفجار ساعت‌ها طول ميکشه
تا به سطح ستاره برسه و اون رو از هم بشکافه
و هسته فوق گرمش رو آشکار کنه
نوترينوها به طرز گريزناپذيري جلوتر هستن
به خاطر همينه که برقي که به زمين ميرسه
خيلي عقب‌تر از بارش نوترينوهاست
قبل از اينکه کسي نوترينوي وحشي رو به دام بندازه
اون در ذهن يک فيزيکدان نظري وجود داشت
درست همونطور که چارلز داروين ميدونست
که موجودي با نوکي خيلي بلند بايد وجود داشته باشه
که جايي حوالي ماداگاسکار مي‌چرخه
يک فيزيکدان قرن بيستم به نام ولفگانگ پائولي
به سختي به دنبال ذره‌اي بود
تا يکي از ستون‌هاي فيزيک مدرن رو نجات بده
قانون پايستگي انرژي
پس چرا خودم رو کنار نکشيدم؟
چون قوانين علم با اون تلاش‌هاي ديگه بشر
تفاوت‌هاي بنيادي دارن
براي اينکه نظريه‌اي به قانوني علمي تبديل بشه
بايد نقض‌ناپذير باشه
به خاطر همينه که مي‌خواستم اين صورت رو
سر قانون پايستگي انرژي، شرط ببندم
حالا، اگر اين رو توي خونه امتحان مي‌کنيد
مراقب باشيد توپ رو هول نديد
اين کار به انرژي اضافه مي‌کنه
و توپ حتما برمي‌گرده و يه آسيب‌هايي ميزنه
فقط بايد رهاش کنيد، اينجوري
با بالا بردن توپ
بهش انرژي گرانشي ميديد
که پتانسيلي براي سقوط و شتاب گرفتنه
توپ وقتي در پايين‌ترين
نقطه قوس حرکتش هست، بيشترين سرعت رو داره
و در اون لحظه
همه انرژي گرانشيش رو
به انرژي حرکتي تبديل مي‌کنه
همينطور که در نوسانه، مدام در حال
تبديل يکي از اين دو انرژي به همديگه‌ست
اما مجموع انرژي به مقدار ثابتي باقي ميمونه
اين مثاليه از قانون بقاي انرژي
همين که توپ رها ميشه
هرگز نميتونه بيشتر از چيزي که در شروع داشت، انرژي کسب کنه
هيچ راهي نداره که پرواز کنه و بيني منو بشکنه
دفاتر حسابرسي انرژي هميشه به شدت تراز هستند
تقلبي در کار نيست
پس در قرن بيستم
وقتي فيزيکدان‌ها ابتدا انرژي اتم‌ها رو به دقت محاسبه کردند
از کشف نقض ظاهري اين قانون
نگران شدند
اونها دريافتند که در برخي اتم‌هاي راديواکتيو
هسته ميتونه يک الکترون رو خود به خود دفع کنه
اين، اتم رو به عنصر متفاوتي تبديل مي‌کرد
فيزيکدان‌ها گيج شده بودند
انرژي الکترون آزاد شده
به اضافه انرژي عنصر جديد
از انرژي اصلي موجود در هسته، کمتر بود
اما قانون مي‌گفت
انرژي را تباه يا خلق مکن (با لحن متن ده فرمان)
پس انرژي از دست رفته کجا رفت؟
در ????
ولفگانگ پائولي پيش‌بيني کرد
که بايد ذره‌اي کشف نشده وجود داشته باشه
ذره‌اي که انرژي گم شده رو توجيح کنه
در اون زمان، پائولي افسوس مي‌خورد
که ذره‌اي چنين شبح‌وار بايد خيلي جزئي باشه
چابک و گريزان
جوري که تا ابد تشخيصش رو به چالش بکشه
اما اين براي قدرت خيال او، شکست نادري بود
چون علم هميشه به دنبال راهي
براي جلوتر رفتنه
يک نسل بعد
نوترينوهاي پائولي واقعا براي اولين بار
در تشعشع يک راکتور هسته‌اي مشخص شدند
و از اون موقع، با سختي، در جستجوي اونها بوده‌ايم
امروزه دانشمنداني
به دنبال راهي هستند تا سوار بر اين نوترينوها
به شروع زمان برگردند
ما تا اونجايي که اونها رفتن ميريم
تا به ديوار ابديت برسيم
ديوار ابديت چيز جديدي نيست
نياکان ما همون موقعي که
تصورش کردند، بهش رسيدند
يک ميليون سال پيش، در قرن ?? قبل از ميلاد
مصري‌ها اين معبد رو در ابو سمبل
به افتخار فرعون رامسس دوم، ساختند
که در هيبت ? مجسمه عظيم تصوير شده‌اند
حتي بالاتر از اين پادشاه قدرتمند
هاراختي-رع شاهين‌سر، حکمراني ميکنه
خداي خورشيد
معبد جوري طراحي شده بود
که نور طلوع خورشيد
تنها دو روز در سال مي‌تونست به اين جايگاه مقدس وارد بشه
وقتي پرتوهاي نور وارد معبد ميشن
مجسمه خدايان رو با نور طلاييشون
جلا ميدن
قبل از رسوخ نور به معبد
و حتي بعد از اون، يک خدا در سايه باقي ميمونه
پتاح، خداوندگار آفرينش
انگار که منشا جهان
بايد تا ابد پنهان باقي بمونه
خورشيد رو روي صورتتون حس کنيد
انرژي‌اي که شما رو گرم ميکنه
سفرش رو ??ميليون سال پيش
از قلب خورشيد آغاز کرد
برخلاف نوترينوها
فوتونها به اين زمان زياد
نياز دارند تا راهشون رو از مرکز به سطح باز کنند
چرا؟
چون ميلياردها بار در ثانيه در برخورد
با اتم‌هاي خورشيد بوده‌اند، هر برخورد
اونها رو به جهتي تصادفي پرت مي‌کرده
اما لحظه‌اي که بلاخره به سطح رسيدند
آزاد بودند
تا بدون توقف، با سرعت نور حرکت کنند
و در تنها ?دقيقه و ??ثانيه
از خورشيد به شما برسند
نوري ??ميليون ساله روي صورت شما
چه خبر بود
وقتي نور، قلب خورشيد رو ترک کرد؟
تقويم کيهاني، کل ??.? ميليارد سال
تاريخ جهان رو، در يک سال
فشرده کرده
هر ماه، حدود يک ميليارد ساله
هر روز، حدود ?? ميليون سال
جهان اونقدر سن داره، که روي تقويم کيهاني
ده ميليون سال پيش، ما رو تا
ساعت ? عصر آخرين روز
از سال ميرسونه
و ما چي؟
هنوز مونده بود تا انسان تکامل پيدا کنه
ده ميليون سال پيش
نياکان ما ميمون‌هاي آدم‌نمايي بودند
که بين درختان آفريقا تاب مي‌خوردند
براي ما، ?? ميليون سال به نظر خيلي زمان زياديه
اما با مقياس زماني کيهان
تنها به اندازه يک بعدازظهره
خورشيد، ????ميليون سال پيش
شروع به گداختن هيدروژن کرد
روز ?? آگوست تقويم کيهاني
کهکشان راه شيري ما
حدود ??هزار ميليون سال عمر داره
اولين کهکشان‌ها چند ميليارد سالي زودتر شکل گرفتند
يه چيزي به من اجازه نميده بيشتر از اين به زمان عقب‌تر برگردم
اين چيه؟
اين ماهيت نور و زمانه
چون نور با سرعتي محدود حرکت مي‌کنه
نگاه کردن به فضا
نگاه کردن به گذشته‌ست
پس هر چه جلوتر رو ببينيم
نور، قديمي‌تر خواهد بود
اين عقب‌ترين جا در تاريخ کيهانه
که ما مي‌تونيم با نور ببينيم
اين عکس نوزادي جهانه
وقتي فقط ???هزار سال سن داشت
روي تقويم کيهاني، ?? دقيقه
وارد ? ژانويه شديم
اگر از هر جهتي تا جايي که مي‌تونيم
با تلکسوپ‌هاي ماکروويو نگاه کنيم
اين چيزيه که مي‌بينيم
تابش به جا مونده از بيگ بنگ
تصور کنيد همه ماده و انرژي
در جهان قابل مشاهده
در چيزي متمرکز بوده
که بزرگتر از اين نبوده
اين اندازه جهانه
وقتي يک تيريليونيوم يک تيريليونيوم
يک تيريلونيوم ثانيه، عمر داشته
تمام ماده و انرژي صد ميليارد کهکشان
که حالا در گستره ميلياردها سال نوري پراکنده شده
موقعي در چيزي محصور بود
به اندازه اين تيله
مي‌تونيد تصور کنيد چقدر اين تيله
بايد فشرده بوده باشه؟
متراکم‌تر از اوني که هر نوع نوري بتونه از بينش حرکت کنه
اما مانعي براي چيزهايي مثل نوترينوها نباشه
بيگ‌بنگ بايد مقدار حيرت‌آوري نوترينو توليد کرده باشه
که آزادانه از ميان
فشردگي باورنکردني ماده، به حرکت دراومدن
چيزي که تقريبا تشخيص اونها رو غيرممکن مي‌کنه
همون چيزيه که به نوترينوها اجازه ميده از ميان پرده‌اي
که شروع زمان رو پوشونده، عبور کنن
حالا کجا هستن؟
اينجا، اونجا
هر جايي از جهان
نوترينوهاي زمان خلقت در درون شما هستند
از يک تيله
تا کيهان
اين راهيه که ???? سال پيش، تالس و دموکريت
ما رو درش قرار دادند
راه جستجوي بي‌پايان
جستجويي استوار و سيستماتيک براي يافتن جهان‌هاي تازه
و فهم پايان‌ناپذير آفرينش
چه کسي از ميان شما اين مشعل رو بلند خواهد کرد
و ما رو در اين راه، پيش خواهد برد؟
« ما را در تلگرام و اینستاگرام دنبال کنید » [ TG : @cinemaafreak - IG : Cinema.freakz ]
« ارائه ای از سینمافریک مرجع بزرگ فیلم و سریال بدون سانسور » [ CinemaFreak.Net ]